Món quà hợp với bạn thân nữ không nằm ở chữ "nữ" mà nằm ở chỗ bạn ấy sống thế nào mỗi ngày. Một người bạn ngày nào cũng chạy giữa công ty và nhà trẻ sẽ cần thứ khác hẳn một người bạn cuối tuần nào cũng xách ba lô đi trekking. Vì vậy bài này không đưa ra danh sách "quà cho con gái" chung chung, mà chia theo năm kiểu tính cách hay gặp, mỗi kiểu có ý tưởng ở ba tầng: tầng nhẹ cho dịp thường, tầng vừa cho sinh nhật, tầng chu đáo cho những lúc bạn muốn bạn ấy nhớ lâu.
Tầng chu đáo ở đây không có nghĩa là đắt nhất. Nó là tầng tốn công nhất: bạn phải để ý, phải hỏi khéo, phải tự tay làm hoặc tự tay sắp xếp. Với tình bạn lâu năm, sự công phu thường được nhớ lâu hơn giá tiền. Phần cuối bài có những món nên tránh và cách cả nhóm góp chung một món mà không ai thấy khó xử.
Trước khi chọn: ba câu tự hỏi về người bạn này
Bạn đã chơi với nhau đủ lâu để biết bạn ấy thích gì, nhưng chính vì quen quá nên nhiều người lại chọn theo hình ảnh cũ: bạn ấy của năm hai mươi tuổi chứ không phải của hiện tại. Trước khi đi tìm quà, hãy tự trả lời ba câu. Thứ nhất, sáu tháng gần đây bạn ấy hay than phiền về điều gì: mất ngủ, đau lưng vì ngồi nhiều, nhà chật, không có thời gian cho bản thân? Một lời than phiền lặp lại là gợi ý quà tốt nhất mà bạn có.
Thứ hai, bạn ấy dành thời gian rảnh vào việc gì, tính theo thực tế chứ không theo lời bạn ấy nói. Có người bảo mình thích đọc sách nhưng một năm chỉ đọc hai cuốn, còn thời gian rảnh thật ra để chăm cây hoặc nấu ăn. Thứ ba, bạn ấy có đang tối giản đồ đạc, đang ở trọ chật, hay sắp chuyển chỗ ở không. Người đang muốn bớt đồ sẽ ngại nhận thêm một món trang trí, dù đẹp đến đâu.
Ba câu này giúp bạn xếp người bạn vào một trong các kiểu dưới đây. Tất nhiên con người không gọn trong một ô, nhiều bạn mang hai ba kiểu cùng lúc. Khi đó cứ chọn kiểu nổi nhất ở thời điểm hiện tại. Tất cả ví dụ người nhận trong bài là ví dụ giả định để minh hoạ, không phải chuyện của ai cụ thể.
Năm kiểu bạn thân nữ và hướng quà ở mỗi tầng
Bảng dưới gom nhanh ý tưởng cho từng kiểu. Các phần sau đi sâu hơn vào cách chọn và lý do hợp người.
| Kiểu người bạn | Tầng nhẹ | Tầng vừa | Tầng chu đáo |
|---|---|---|---|
| Người bận rộn, lo cả việc nhà lẫn việc cơ quan | Hộp trà thảo mộc pha nhanh, gối kê cổ khi nghỉ trưa | Phiếu dọn nhà theo giờ, đèn ngủ hẹn giờ tắt | Một buổi chiều bạn trông con giúp để bạn ấy đi đâu đó một mình |
| Người thích chăm chút góc nhà | Chậu cây nhỏ dễ sống, nến thơm sáp tự nhiên | Bộ cốc gốm làm tay, khăn trải bàn vải thô | Khung ảnh ghép những tấm chụp chung qua các năm, in và lồng sẵn |
| Người mê đi đây đi đó | Túi gấp gọn đựng đồ vệ sinh, sổ ghi chép nhỏ | Túi đeo chéo chống nước, bình giữ nhiệt gọn | Một chuyến đi ngắn hai bạn cùng đi, bạn lo phần lên kế hoạch |
| Người thích tự học, tự làm | Bộ bút kim nhiều cỡ, cuộn len và kim móc | Một khoá học ngắn đúng chủ đề bạn ấy hay nhắc | Góc làm việc thủ công: hộp chia ngăn, đèn kẹp bàn, thảm cắt |
| Người hay lo cho người khác, ít nghĩ cho mình | Thư tay kể lại một lần bạn ấy đã giúp bạn | Bộ đồ ngủ vải mềm, dép đi trong nhà êm | Một ngày "bạn ấy là khách": bạn nấu, bạn dọn, bạn mời |
Đọc theo hàng ngang, bạn sẽ thấy tầng chu đáo hầu như không phải món đắt hơn mà là món tốn thời gian hơn. Đó là chủ ý: giữa hai người bạn thân, thời gian bỏ ra là thứ khó giả vờ nhất.
Tầng nhẹ: món nhỏ nhưng không qua loa
Chọn món dùng hết được. Ở tầng nhẹ, đồ tiêu hao như trà, cà phê rang xay, kẹo gừng, nến thơm, xà phòng thủ công là lựa chọn an toàn vì dùng xong là hết, không chiếm chỗ. Nếu bạn ấy có dị ứng mùi hương hay đang mang thai, hỏi trước hoặc chọn loại không mùi.
Một món nhỏ gắn với chuyện riêng của hai người. Cái kẹp tóc giống cái bạn ấy làm rơi trong chuyến đi biển năm nào, gói bánh của quán hai đứa hay ngồi hồi sinh viên. Món rất nhỏ nhưng kèm một kỷ niệm thì giá trị nằm ở kỷ niệm.
Đồ dùng hằng ngày nhưng nâng chất lượng một bậc. Một chiếc khăn mặt sợi tre mềm hơn loại bạn ấy đang dùng, một đôi tất len cho mùa lạnh, một cái lược gỗ. Người ta ít khi tự mua bản tốt hơn của những món này, nên nhận được thì thấy dễ chịu mỗi sáng.
Kèm một dòng viết tay. Tầng nhẹ rất dễ bị coi là cho có. Một tấm thẻ nhỏ viết vài câu cụ thể, không cần hoa mỹ, kéo món quà lên khỏi mức "tiện tay mua". Bạn không cần viết lời chúc theo mẫu, chỉ cần nói thật vì sao nghĩ đến món này.
Tầng vừa: món dùng lâu, hợp đúng nếp sống
Tầng vừa thường dành cho sinh nhật hoặc một dịp bạn ấy vừa vượt qua chuyện gì đó. Đây là tầng dễ sai nhất vì đủ tiền để mua đồ "trông xịn" nhưng chưa chắc đã hợp. Một vài hướng đi ít rủi ro:
- Đồ ngủ và đồ mặc nhà bằng vải tốt cho người hay than mệt. Hỏi cỡ qua một người bạn chung, hoặc chọn kiểu rộng rãi ít phụ thuộc số đo.
- Bình giữ nhiệt bằng thép, hộp cơm giữ nhiệt cho người mang cơm đi làm. Chọn loại nắp dễ tháo rửa, vì đó là chỗ người dùng than nhiều nhất.
- Túi xách vải dày hoặc túi đeo chéo đơn giản cho người hay di chuyển bằng xe máy. Màu trầm, ít hoạ tiết, để đi với nhiều kiểu đồ.
- Đèn đọc sách kẹp đầu giường cho người thích đọc trước khi ngủ mà ngại bật đèn lớn làm phiền người cùng phòng.
- Bộ dụng cụ cho sở thích đang chớm: bộ màu nước cơ bản, khung thêu, bộ chậu và đất cho người vừa bắt đầu trồng cây. Chỉ chọn khi bạn ấy đã tự nói muốn thử, tránh tặng một "sở thích" bạn nghĩ bạn ấy nên có.
- Một khoá học ngắn: làm bánh, gốm, cắm hoa, bơi. Hỏi lịch rảnh trước, vì phiếu học không dùng được là món quà buồn.
Mỹ phẩm và nước hoa nằm ở vùng xám. Chúng hợp với người bạn có thói quen dùng một loại cố định mà bạn biết chính xác tên dòng; còn nếu không biết, khả năng cao là bạn ấy không dùng hợp. Riêng sản phẩm bôi da, nhắc lại một điều nhỏ: đừng chọn vì quảng cáo "trị" một vấn đề nào, da mỗi người một khác, có vấn đề thì đi khám da liễu.
Tầng chu đáo: công sức và sự để ý
Tầng chu đáo là chỗ bạn thân hơn người quen. Một ví dụ giả định: Hà và Linh chơi với nhau từ cấp ba ở Nghệ An, giờ Linh làm ở Hà Nội, có con nhỏ, gần một năm chưa có buổi chiều nào cho riêng mình. Món quà sinh nhật Hà chọn là một buổi chiều thứ bảy: Hà sang trông bé, Linh đi cắt tóc, ngồi quán một mình, đi bộ quanh hồ. Món quà này không tốn bao nhiêu tiền nhưng Linh nhắc mãi, vì nó đúng thứ Linh thiếu nhất.
Những món chu đáo khác cùng tinh thần: cuốn sổ ảnh in những tấm chụp chung từ hồi đi học tới giờ, có ghi chú nhỏ bên dưới; một bức thư dài kể những lần bạn ấy đã ở bên bạn; một bữa cơm bạn tự nấu đúng các món bạn ấy thích, mời thêm vài người bạn cũ; một chuyến đi ngắn mà bạn lo từ đầu tới cuối, bạn ấy chỉ việc xách đồ lên đường.
Điều cần nhớ là tầng chu đáo phải tôn trọng lịch và năng lượng của người nhận. Bất ngờ kiểu tổ chức tiệc lớn cho người hướng nội, hay chuyến đi đúng tuần bạn ấy chạy hạn công việc, có thể biến món quà thành gánh nặng. Hỏi gián tiếp qua người nhà, hoặc nói trước một phần, giữ lại phần bất ngờ ở chi tiết, an toàn hơn giấu toàn bộ.
Nếu bạn khéo tay, món làm tay cũng thuộc tầng này: khăn len tự đan, cuốn sổ tự đóng gáy, hộp đựng đồ tự làm bằng gỗ. Đồ làm tay không cần hoàn hảo, nhưng nên dùng được thật. Một chiếc khăn quá ngắn để quàng sẽ nằm trong tủ mãi.
Món nên tránh với bạn thân nữ
Đồ "để bạn thay đổi bản thân". Cân điện tử, sách hướng dẫn giảm cân, gói tập thể hình khi bạn ấy chưa hề nói muốn tập. Dù ý tốt, món quà này nói với người nhận rằng bạn thấy họ chưa ổn.
Đồ trang trí theo gu của bạn. Tượng nhỏ, tranh treo tường, đồ lưu niệm cỡ lớn là thứ rất khó hợp nhà người khác. Nếu bạn ấy đang ở trọ chật hoặc theo lối sống ít đồ, món này còn thành nỗi khó xử khi muốn bỏ đi.
Quần áo cần đúng số đo khi bạn không chắc. Đặc biệt quần jeans, váy ôm, đồ lót. Đoán sai số đo là một trong những chuyện ngại nhất khi nhận quà.
Quà quá đắt so với mặt bằng của nhóm. Một món vượt xa những gì cả nhóm vẫn tặng nhau sẽ khiến bạn ấy áy náy, và lần sau tới sinh nhật bạn, bạn ấy phải nghĩ cách đáp lại cho tương xứng.
Thực phẩm chức năng, sản phẩm "tốt cho sức khoẻ" không rõ nguồn. Không ai biết bạn ấy đang dùng thuốc gì, có bệnh nền hay đang mang thai không. Muốn quan tâm sức khoẻ thì một bữa ăn ngon hay một buổi đi bộ cùng nhau an toàn hơn.
Cả nhóm góp chung cho một người bạn: làm sao cho êm
Nhóm bạn thân bốn năm người hay góp chung một món tầng vừa hoặc chu đáo. Một vài bước giúp việc này nhẹ nhàng:
- Một người đứng ra gom ý, thường là người thân với người nhận nhất. Người này đưa ra hai ba gợi ý cụ thể chứ không hỏi "tặng gì giờ" để cả nhóm bàn mãi không xong.
- Chốt mức góp sớm, chia đều, và nói rõ ai đang khó khăn thì góp ít hơn cũng được, nhắn riêng cho người gom chứ không nói trong nhóm chung.
- Chọn món mà nhiều phần đóng góp nhỏ ghép lại vẫn ra một thứ trọn vẹn: một chuyến đi, một chiếc ghế đọc sách, một khoá học dài hơn, thay vì năm món lẻ.
- Ghi tên đủ mọi người trên tấm thiệp chung, kể cả người không đến được buổi gặp.
- Sau buổi tặng, người gom gửi ảnh hoá đơn hoặc tổng kết ngắn vào nhóm. Minh bạch một lần là đủ để lần sau ai cũng sẵn sàng góp tiếp.
Nếu trong nhóm có người muốn tặng riêng thêm, cứ để họ tặng, không cần góp hết vào một món. Tình bạn lâu năm có chỗ cho cả quà chung lẫn quà riêng.
Câu hỏi thường gặp
Bạn thân nữ nói không cần quà thì có nên tặng không?
Nhiều người nói vậy vì ngại bạn tốn kém chứ không phải không muốn được nhớ tới. Một món tầng nhẹ kèm vài dòng viết tay thường là cách vừa giữ lời bạn ấy vừa cho thấy bạn vẫn nhớ ngày đó. Nếu bạn ấy thật sự không thích quà, một buổi cà phê hai đứa cũng đủ.
Không biết bạn ấy đang thích gì thì dò thế nào?
Xem lại những lần bạn ấy than phiền hoặc nhắc đi nhắc lại một món trong vài tháng gần đây. Hỏi người nhà hay người bạn chung cũng được. Nếu vẫn không chắc, chọn đồ tiêu hao chất lượng tốt ở tầng nhẹ, ít rủi ro hơn đồ dùng lâu.
Tặng phiếu mua hàng cho bạn thân có bị coi là lười không?
Với bạn thân, phiếu trống không thường bị coi là thiếu để ý. Nếu muốn tặng phiếu, hãy gắn nó với một việc cụ thể bạn ấy từng nhắc, như phiếu học một khoá, phiếu dọn nhà, và viết kèm lý do bạn chọn. Như vậy phiếu vẫn mang dấu của bạn.
Bạn thân đang mang thai thì nên tránh những món gì?
Tránh nến thơm và tinh dầu mùi mạnh, mỹ phẩm không rõ thành phần, đồ ăn sống hoặc chưa tiệt trùng, thực phẩm chức năng. Đồ mặc nhà vải mềm, gối ôm, dép êm, hoặc một bữa ăn bạn nấu đều an toàn hơn. Món nào còn phân vân thì hỏi thẳng bạn ấy.
Cả nhóm góp chung mà một người không muốn góp thì làm sao?
Không ép. Người đứng ra gom nên nói rõ việc góp là tự nguyện, ai muốn tặng riêng hoặc không tặng đều được. Ghi tên trên thiệp chung theo những người đã góp, không nhắc gì tới người không tham gia trước mặt người nhận.
Có nên tặng đồ đôi giống mình cho bạn thân không?
Đồ đôi như vòng tay, móc khoá hợp với tình bạn có thói quen này từ trước. Nếu chưa từng có, món đôi dễ khiến người nhận ngại đeo. Chọn món nhỏ, kín đáo, để bạn ấy dùng hay không đều thoải mái.