QuyMen.comQuý Mến
Quà theo giai đoạn sống

Quà cho người sắp nghỉ hưu trong gia đình: ý tưởng ba tầng cho chặng chuyển tiếp

Ý tưởng quà cho bố mẹ, vợ chồng hay người thân sắp nghỉ hưu, chia ba tầng, chọn theo cách họ hình dung ngày nghỉ hưu và nghề đã làm, kèm món nên tránh.

Gray-haired woman in her late fifties packing personal items from an office desk into a cloth bag in a quiet government office in Can Tho, late afternoon, viewed from behind

Món quà hợp nhất với người sắp nghỉ hưu là món giúp họ bước qua chặng chuyển tiếp: khép lại mấy chục năm đi làm một cách đàng hoàng, và có sẵn một điều gì đó để mong chờ cho ngày đầu tiên không phải đi làm. Đó có thể là một chuyến đi, một góc riêng trong nhà, một cuốn sổ kỷ niệm, hay đơn giản là công cụ cho sở thích họ đã gác lại từ lâu.

Bài này dành cho con cháu, vợ hoặc chồng, anh chị em muốn tặng người thân trong những tháng trước mốc nghỉ hưu. Phần quà đồng nghiệp tặng khi chia tay ở cơ quan là chuyện khác, có bài riêng ở chuyên mục quà đồng nghiệp. Ở đây, ý tưởng chia ba tầng nhẹ, vừa, chu đáo, chọn theo tính cách và nghề người ấy đã làm.

Mấy tháng trước mốc nghỉ hưu: vừa mong vừa ngại

Nhiều người đếm ngày tới lúc nghỉ hưu, nhưng khi mốc đó tới gần, cảm xúc lại phức tạp hơn tưởng. Một người làm giáo viên ba mươi năm quen tiếng trống trường mỗi sáng; một người thợ quen giờ vào ca; một người làm văn phòng quen những cuộc họp, những đồng nghiệp gặp mỗi ngày. Nghỉ hưu là mất đi nhịp sống đó, kèm theo cả vai trò, danh xưng, và đôi khi một phần thu nhập.

Có người nói thẳng rằng họ sợ ở nhà buồn chán. Có người không nói nhưng trở nên trầm hơn trong những tháng cuối. Có người lại háo hức lên kế hoạch đi chơi, học vẽ, về quê làm vườn. Vì vậy, trước khi chọn quà, hãy dành vài buổi cơm để nghe người ấy nói về ngày nghỉ hưu mà họ hình dung. Món quà trúng là món chạm đúng hình dung đó.

Một điều cần tránh: đừng để món quà nói thay rằng người ấy đã già. Nghỉ hưu ở Việt Nam thường rơi vào khoảng ngoài năm mươi lăm tới sáu mươi hai tuổi, nhiều người còn khoẻ và còn muốn làm nhiều việc. Quà mang dáng dấp “người già” như gậy chống, máy đo huyết áp khi chưa ai bảo cần, hay sách dạy dưỡng sinh tuổi già dễ làm họ chạnh lòng.

Hỏi trước: người ấy hình dung ngày nghỉ hưu ra sao

Người muốn nghỉ ngơi thật sự. Họ đã làm việc vất vả nhiều năm, giờ chỉ muốn ngủ dậy muộn, uống trà, đọc báo, chăm cháu. Quà hợp là thứ làm những ngày ở nhà dễ chịu hơn: chiếc ghế đọc sách tốt, bộ ấm trà, một chuyến nghỉ dưỡng nhẹ nhàng.

Người muốn bận rộn với việc khác. Họ đã có sẵn dự định: học ngoại ngữ, làm vườn, đi tình nguyện, nhận làm thêm việc nhẹ trong nghề. Quà hợp là công cụ cho dự định đó, và có bài riêng trong chuyên mục cho người đã về hưu muốn bận rộn.

Người chưa nghĩ tới. Họ bận tới tận ngày cuối, chưa kịp hình dung. Quà hợp là thứ mở ra nhiều lựa chọn: một chuyến đi để có thời gian nghĩ, một khoá học ngắn thử sức, một cuốn sổ để ghi những việc muốn làm.

Người lo về tiền. Lương hưu thường thấp hơn lương lúc đi làm. Với người này, quà đắt tiền dễ làm họ áy náy; món thiết thực, giúp tiết kiệm trong sinh hoạt, hoặc một lời hứa của con cháu về việc chia sẻ chi phí gia đình, có ý nghĩa hơn.

Tầng nhẹ: món nhỏ từ con cháu, anh chị em

Tầng nhẹ hợp với cháu nội ngoại, anh chị em họ, con dâu con rể muốn tặng riêng một món nhỏ ngoài phần góp chung của cả nhà.

  • Bìa đựng giấy tờ có nhiều ngăn: những tháng trước nghỉ hưu có nhiều giấy tờ cần giữ cẩn thận, từ quyết định nghỉ hưu tới giấy tờ bảo hiểm.
  • Sổ tay đẹp để ghi những việc muốn làm: một danh sách cho năm đầu nghỉ hưu, viết tay.
  • Bộ ấm chén trà cho những buổi sáng không phải vội.
  • Đèn đọc sách ánh sáng dịu đặt ở góc ghế quen.
  • Khung ảnh có tấm ảnh người ấy ở chỗ làm cùng đồng nghiệp, nếu gia đình có sẵn ảnh.
  • Một cây cảnh nhỏ dễ chăm cho người thích trồng cây.
  • Tấm thiệp do cháu nhỏ tự vẽ: món nhẹ nhất mà nhiều ông bà giữ lâu nhất.

Món tầng nhẹ không cần gói to. Quan trọng là lời kèm theo: một câu cảm ơn những năm người ấy đi làm nuôi cả nhà thường làm họ xúc động hơn chính món quà.

Tầng vừa: món cho nhịp sống mới

Chiếc ghế đọc sách hoặc ghế thư giãn tốt. Chọn ghế có tay vịn chắc, độ cao vừa để đứng lên ngồi xuống dễ. Tốt nhất là đưa người ấy đi thử, vì ghế ngồi lâu phải vừa người.

Xe đạp hoặc giày đi bộ tốt. Hợp với người muốn vận động sau những năm ngồi văn phòng. Nếu người ấy có bệnh mạn tính, họ nên hỏi bác sĩ về mức vận động phù hợp trước khi bắt đầu; món quà chỉ là phương tiện.

Máy tính bảng hoặc điện thoại màn hình lớn, kèm buổi hướng dẫn. Để gọi video cho con cháu ở xa, đọc tin tức, nghe nhạc. Phần hướng dẫn quan trọng không kém thiết bị; con cháu nên ngồi cùng cài đặt và dặn cách nhận diện tin nhắn, cuộc gọi lừa đảo.

Bộ dụng cụ làm vườn chất lượng. Kéo cắt cành, xẻng nhỏ, găng tay, bình tưới, ghế đẩu thấp để ngồi làm.

Học phí một khoá học ngắn người ấy tự chọn. Vẽ, chụp ảnh, ngoại ngữ, nấu ăn, nhạc cụ: người tặng chỉ trả học phí và đưa đón buổi đầu nếu cần.

Bộ đồ mặc nhà và đi dạo chất lượng. Người đi làm cả đời có nhiều đồ công sở mà ít đồ mặc nhà tử tế; vài bộ vải mềm, thoáng là món dùng hằng ngày.

Tầng chu đáo: một chuyến đi, một góc riêng, một cuốn sổ

Tầng chu đáo thường là phần cả nhà góp chung. Ý tưởng đầu tiên là chuyến đi đánh dấu ngày nghỉ hưu: một chuyến về thăm quê cũ, thăm nơi người ấy từng công tác thời trẻ, hay đi tới nơi họ ao ước mà chưa có dịp. Lịch trình nên thong thả, tránh đi quá nhiều điểm trong một ngày. Nếu được, để vợ hoặc chồng đi cùng, hoặc cả gia đình.

Ý tưởng thứ hai là một góc riêng trong nhà: góc đọc sách, góc làm vườn trên sân thượng, góc bàn vẽ, chiếc bàn làm đồ gỗ. Nhiều người đi làm cả đời không có không gian cho riêng mình; dọn và sắm sửa một góc như vậy là món quà người ấy dùng mỗi ngày.

Ý tưởng thứ ba tốn công nhất: cuốn sổ kỷ niệm sự nghiệp. Con cháu liên hệ đồng nghiệp cũ, học trò cũ, bạn bè trong nghề, xin mỗi người vài dòng nhắn hoặc một tấm ảnh chung, rồi gom thành một cuốn. Cần làm kín đáo vài tháng trước, nhưng đó là món quà nhiều người giữ tới cuối đời.

Ý tưởng thứ tư là một gói khám sức khoẻ tổng quát ở cơ sở y tế được cấp phép, để người ấy bắt đầu chặng mới với hiểu biết rõ về sức khoẻ của mình. Món này nên trao nhẹ nhàng, để họ tự chọn ngày và tự quyết có đi hay không; nếu người nhận nhạy cảm chuyện tuổi tác, chọn ý tưởng khác.

Chọn theo nghề người ấy đã làm

Nghề nghiệp nhiều năm để lại thói quen và cả nỗi nhớ. Bảng dưới gợi ý điểm có thể chạm tới; các trường hợp là ví dụ giả định.

Nghề trước khi nghỉ hưuThường nhớ điều gìÝ tưởng quà
Giáo viênHọc trò, bục giảng, sách vởSổ kỷ niệm có lời nhắn học trò cũ, kệ sách, khoá học sở thích
Công nhân, kỹ sư, thợ kỹ thuậtĐôi tay quen làm việc, xưởngBộ dụng cụ cho góc làm đồ tại nhà, bàn làm việc nhỏ, dụng cụ làm vườn
Công chức, nhân viên văn phòngNhịp giờ giấc, đồng nghiệpLớp học có lịch cố định, xe đạp, chuyến đi cùng bạn cũ
Bác sĩ, điều dưỡngBệnh nhân, ca trựcChuyến nghỉ dưỡng thong thả, ghế thư giãn, sách nghe
Người tự buôn bán, giao lại cửa hàng cho conKhách quen, sổ sáchMột chuyến đi xa không phải lo cửa hàng, góc trà tiếp bạn bè cũ

Với người làm nghề có nhiều học trò, bệnh nhân hay khách quen, lời nhắn của những người họ từng giúp thường quý hơn mọi món đồ.

Món nên tránh với người sắp nghỉ hưu

Những món dưới đây dễ làm người sắp nghỉ hưu chạnh lòng hoặc khó xử:

  • Đồ dùng mang dáng dấp người già như gậy chống, khung tập đi khi chưa có nhu cầu.
  • Thiết bị đo đạc sức khoẻ khi chưa ai bảo cần, kèm lời dặn “từ giờ phải giữ sức”.
  • Sách dạy sống tuổi già, dạy nghỉ hưu vui vẻ: nghe như lời khuyên chưa ai xin.
  • Kỷ niệm chương, bảng khắc tên to: cơ quan thường đã tặng, gia đình không cần lặp lại.
  • Quà quá đắt khi gia đình đang cần tiết kiệm: người nghỉ hưu sẽ áy náy.
  • Rượu quý để “từ giờ có thời gian uống”: không nên cổ vũ uống rượu, nhất là với người có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc.

Câu kèm theo món quà cũng quan trọng: thay vì “giờ bố nghỉ ngơi đi”, nên nói “giờ bố có thời gian làm điều bố thích”. Cùng một món, hai câu khác nhau sẽ cho hai cảm giác khác nhau.

Con cháu góp chung một món quà nghỉ hưu

Quà nghỉ hưu thường là dịp cả nhà góp chung. Một cách tổ chức gọn:

  1. Chọn một người đầu mối, thường là con cả hoặc người ở gần bố mẹ nhất.
  2. Trong vài bữa cơm, đầu mối khéo hỏi chuyện để biết người sắp nghỉ hưu mong gì; tránh hỏi thẳng “bố muốn quà gì”.
  3. Đầu mối đưa ra hai ba phương án trong nhóm chat gia đình, cả nhà chọn một.
  4. Mỗi nhà góp theo khả năng, không ép ai phải góp bằng nhau; ghi lại để minh bạch.
  5. Các cháu nhỏ góp bằng thiệp vẽ tay, lời chúc ghi âm, hoặc một tiết mục nhỏ trong bữa cơm.
  6. Trao quà trong bữa cơm gia đình gần ngày nghỉ hưu, có thể kèm cuốn sổ kỷ niệm nếu đã làm.

Nếu cả nhà chọn một chuyến đi, nên để người nghỉ hưu tham gia chọn ngày và điểm đến. Bất ngờ hoàn toàn đôi khi làm họ bối rối vì còn việc riêng phải sắp xếp.

Câu hỏi thường gặp

Nên tặng gì cho bố sắp nghỉ hưu?

Tuỳ bố hình dung ngày nghỉ hưu: muốn nghỉ ngơi thì ghế thư giãn, bộ trà, chuyến đi thong thả; muốn bận rộn thì dụng cụ làm vườn, khoá học, góc làm đồ. Một cuốn sổ kỷ niệm với lời nhắn đồng nghiệp cũ thường được trân trọng.

Có nên tặng gói khám sức khoẻ cho người sắp nghỉ hưu?

Có thể, nếu người nhận thoải mái với chuyện này. Nên chọn cơ sở y tế được cấp phép, để họ tự chọn ngày và tự quyết. Với người nhạy cảm chuyện tuổi tác, chọn món khác sẽ nhẹ nhàng hơn.

Quà nghỉ hưu nên trao trước hay sau ngày nghỉ?

Có thể trao trong bữa cơm gia đình ngay trước hoặc sau ngày nghỉ hưu. Chuyến đi thì nên đặt vào vài tuần đầu sau khi nghỉ, khi người ấy bắt đầu thấy trống nhịp sống.

Mẹ sắp nghỉ hưu nhưng hay lo chuyện tiền, nên tặng gì?

Món thiết thực, dùng hằng ngày, không quá đắt để mẹ không áy náy: bộ đồ mặc nhà tốt, đồ bếp, khoá học ngắn. Lời hứa của con cháu về việc chia sẻ chi phí gia đình đôi khi là món quà làm mẹ yên tâm nhất.

Làm sổ kỷ niệm nghỉ hưu cần chuẩn bị bao lâu?

Nên bắt đầu trước vài tháng, vì cần liên hệ đồng nghiệp, học trò, bạn bè cũ và chờ họ gửi lời nhắn, ảnh. Một người trong nhà nên giữ đầu mối và giữ kín tới ngày trao.

Có nên tặng rượu cho người sắp nghỉ hưu?

Không nên coi rượu là quà mặc định. Nếu người nhận có thói quen thưởng thức và không có bệnh nền, một chai nhỏ có thể được, nhưng tránh lời đùa kiểu từ giờ có thời gian uống và luôn nhắc không lái xe sau khi uống.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138