Buổi gặp lại nhóm bạn đại học sau năm, mười hay hai mươi năm không cần quà cáp linh đình, nhưng một món đúng chỗ có thể biến buổi gặp thành kỷ niệm mà ai cũng mang về. Câu hỏi thường gặp không phải "tặng gì" mà là "tặng cho ai": cho người đứng ra tổ chức, cho chủ nhà nếu gặp ở nhà một người, cho cả hội, hay cho thầy cô nếu có mời.
Bài này chia ý tưởng theo từng người nhận trong buổi gặp và theo ba tầng. Tầng nhẹ là món cầm tay, tầng vừa là món chung cho cả hội, tầng chu đáo là món kỷ niệm cần chuẩn bị trước nhiều tuần. Không bàn chuyện tổ chức buổi họp lớp, chỉ tập trung vào chuyện quà.
Ai là người nhận trong một buổi gặp lại
Một buổi gặp lại nhóm bạn đại học thường có bốn kiểu người nhận. Đầu tiên là người đứng ra tổ chức: người đã gọi điện từng người, đặt chỗ, gom tiền, chịu cả những lời than phiền. Họ hiếm khi được cảm ơn tử tế. Thứ hai là chủ nhà, nếu buổi gặp diễn ra ở nhà một bạn, kèm vợ chồng con cái bạn ấy phải nhường không gian cho cả hội.
Thứ ba là cả nhóm nói chung: một món chung để ai cũng mang về một phần. Thứ tư, nếu có mời, là thầy cô từng dạy. Ngoài ra còn có những trường hợp riêng: bạn ở xa về, bạn đang khó khăn, bạn vừa có tin vui. Nghĩ trước xem buổi gặp của nhóm mình có những ai để chuẩn bị cho vừa.
Nguyên tắc chung cho mọi món là đừng làm ai thấy lạc lõng. Một người mang quà đắt cho mỗi người sẽ đặt áp lực lên những người đến tay không. Nếu muốn tặng gì vượt mức, nên biến nó thành món chung, ghi tên cả hội. Mọi ví dụ trong bài là ví dụ giả định.
Tầng nhẹ: món cầm tay cho chủ nhà và người tổ chức
Tầng nhẹ là món mỗi người có thể mang theo, không cần bàn trước:
- Một món ăn góp cho buổi gặp: đĩa trái cây, món đặc sản quê bạn, hộp bánh. Gặp ở nhà một bạn thì đây gần như là phép mặc định.
- Đồ uống không cồn: trà, nước ép, cà phê, để người lái xe và người không uống vẫn có lựa chọn.
- Một món nhỏ cho con của chủ nhà: cuốn sách tranh, hộp bút màu, đồ chơi hợp tuổi không có chi tiết nhỏ nếu bé còn nhỏ.
- Chậu cây nhỏ hay bó hoa gọn cho chủ nhà, cảm ơn vì đã mở cửa đón cả hội.
- Một tấm thiệp cảm ơn người tổ chức, có chữ ký của mọi người, chuyền tay ký trong buổi gặp.
Nếu buổi gặp ở nhà hàng thì không cần quà chủ nhà, nhưng tấm thiệp cảm ơn người tổ chức vẫn nên có. Đó là món rẻ nhất mà người nhận nhớ lâu nhất. Bạn ở xa về thì món cầm tay hợp nhất là đặc sản nơi mình đang sống, đóng gói gọn: người ở Quảng Ninh mang chả mực đông lạnh trong hộp giữ lạnh nếu đường gần, người ở Gia Lai mang cà phê, người ở An Giang mang khô cá. Cả hội chia nhau một ít, câu chuyện tự nhiên bắt đầu từ chính món ăn ấy, và người ở xa thấy mình vẫn góp được phần cho buổi gặp.
Tầng vừa: món chung để mỗi người mang về một phần
Tầng vừa thường do người tổ chức đề xuất, cả nhóm góp chung. Bảng dưới gợi ý vài hướng.
| Ý tưởng | Cách làm | Vì sao hợp | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Ảnh nhóm in tại chỗ | Thuê hoặc mượn máy ảnh in liền, mỗi người mang về vài tấm | Ai cũng có ảnh giấy của buổi gặp | Hỏi trước ai không muốn bị chụp |
| Áo hoặc túi vải in tên khoá | Đặt in số lượng nhỏ, chọn màu trung tính | Kỷ niệm dùng được hằng ngày | Hỏi cỡ áo trước, túi thì khỏi lo cỡ |
| Sổ lưu bút mới | Một cuốn sổ chuyền tay, mỗi người viết một trang, sau đó chụp lại gửi nhóm | Gợi nhớ thói quen lưu bút thời sinh viên | Một người giữ bản gốc, nhóm giữ bản chụp |
| Hộp đặc sản của nơi gặp | Mỗi người một hộp nhỏ cùng loại, mua theo số lượng | Bạn ở xa về có quà mang theo | Chọn món gọn, hạn dùng dài |
| Quỹ giúp một bạn đang khó khăn | Góp kín, trao riêng, không công bố số tiền | Tình bạn thể hiện bằng việc làm | Hỏi ý người nhận trước, giữ kín |
Món chung nên giữ ở mức mà ai trong nhóm cũng góp được thoải mái. Ai muốn góp thêm thì nhắn riêng người tổ chức, không công bố.
Tầng chu đáo: món kỷ niệm cần chuẩn bị trước
Tầng chu đáo với một buổi gặp lại là những món cần người bỏ công từ nhiều tuần trước. Ví dụ giả định: lớp kỹ thuật nông nghiệp khoá cũ ở Cần Thơ hẹn gặp sau hai mươi năm. Một bạn trong lớp nhận việc gom ảnh: nhắn từng người tìm ảnh cũ trong album gia đình, chụp lại, xin thêm ảnh hiện tại, rồi làm một cuốn album mỏng, mỗi trang đặt ảnh thời sinh viên cạnh ảnh bây giờ. Mỗi người được một cuốn. Hôm gặp, cả hội ngồi lật album, cười tới khuya.
Những món cùng tinh thần: một đoạn video ghép ảnh cũ và lời nhắn của những bạn không về được, chiếu trong buổi gặp rồi gửi cho cả nhóm; một bản đồ vẽ tay nơi từng người đang sống bây giờ; một danh sách liên lạc cập nhật in thành thẻ nhỏ; một cuốn sổ chép lại những câu chuyện vui thời sinh viên mà mỗi người kể.
Món chu đáo cũng có thể dành cho riêng một người. Bạn ở xa nhất được cả hội góp tiền vé để về; bạn từng giúp cả lớp nhiều nhất được một tấm thiệp dài ghi những lần bạn ấy đã giúp. Những món này không cần đắt, nhưng cần người để ý và người chịu làm.
Một lưu ý về ảnh: có bạn không muốn ảnh cũ của mình bị chia sẻ, hoặc không muốn ảnh hiện tại xuất hiện. Hỏi từng người trước khi đưa vào album hay video, và không đăng lên mạng khi chưa được đồng ý.
Nếu có mời thầy cô
Nhiều buổi gặp lại nhóm bạn đại học mời thầy cô từng dạy hay cố vấn học tập. Với thầy cô đã nghỉ hưu, món quà mang tính cảm ơn và tình cảm: một bó hoa, một hộp trà, một cuốn album có ảnh lớp và lời nhắn của từng học trò, một tấm thiệp ghi những điều mọi người còn nhớ về giờ học của thầy cô. Những món này thường làm thầy cô xúc động hơn mọi thứ đắt tiền.
Với thầy cô vẫn đang công tác, nhất là khi trong nhóm có người đang liên quan tới công việc của trường như học tiếp cao học, xin hợp tác, hãy giữ quà ở mức nhỏ mang tính cảm ơn và tuân theo pháp luật về phòng, chống tham nhũng cũng như quy định của cơ quan nơi thầy cô làm việc. Không tặng tiền, không tặng món có giá trị lớn.
Cách trao cũng nên đơn giản: đại diện lớp trao một món chung, có tên cả lớp. Không cần mỗi người một món riêng, vừa tốn kém vừa làm thầy cô khó xử.
Buổi gặp có cả vợ chồng, con cái đi kèm
Sau mười năm, buổi gặp lại nhóm bạn đại học hiếm khi chỉ có những người trong lớp. Nhiều bạn dẫn theo vợ chồng, con nhỏ, có khi cả bố mẹ nếu buổi gặp tổ chức ở quê một bạn. Chuyện quà vì thế cũng rộng ra: cần nghĩ cho cả những người đi kèm, để họ không thấy mình là người ngoài trong một cuộc vui của người khác.
Với trẻ nhỏ đi cùng, người tổ chức có thể chuẩn bị sẵn một túi quà nhỏ cho mỗi bé: hộp bút màu, cuốn sách tranh, túi bánh. Chọn đồ an toàn theo tuổi, tránh đồ chơi có chi tiết nhỏ cho bé dưới ba tuổi, tránh đồ chơi bạo lực. Túi quà giống nhau cho mọi bé để không bé nào so bì. Một góc chơi có người lớn để mắt giúp bố mẹ được ngồi trò chuyện thong thả hơn.
Với vợ hoặc chồng của các bạn, món quà tinh tế nhất là sự đón tiếp: giới thiệu họ với cả nhóm, kéo họ vào câu chuyện, tránh những câu chuyện nội bộ mà chỉ người trong lớp mới hiểu kéo dài cả buổi. Nếu nhóm làm quà chung như túi vải hay ảnh in, làm đủ phần cho cả người đi kèm.
Nếu buổi gặp diễn ra ở quê một bạn, có bố mẹ bạn ấy ở nhà, cả nhóm nên góp một món biếu bố mẹ chủ nhà: hộp trà, giỏ trái cây, món đặc sản từ nơi các bạn sống. Món này không cần lớn, nhưng là lời cảm ơn gia đình đã cho cả hội một chỗ quây quần.
Góp quà cho buổi gặp lại mà không ai thấy ngại
Nhóm bạn đại học sau nhiều năm thường đã khác nhau nhiều về hoàn cảnh. Để chuyện quà không làm ai thấy ngại:
- Người tổ chức đưa ra một mức góp chung cho cả buổi gặp, gồm cả tiền ăn và tiền quà chung, nói rõ từ đầu.
- Ai muốn góp thêm thì nhắn riêng, không công bố tên hay số tiền.
- Ai đang khó khăn mà ngại góp thì người tổ chức chủ động nói "lần này bạn cứ đến, phần của bạn cả nhóm lo", nói riêng.
- Gửi bảng thu chi ngắn cho cả nhóm sau buổi gặp.
- Phần dư nếu có, giữ làm quỹ cho lần gặp sau hoặc thăm hỏi khi có bạn gặp chuyện.
Buổi gặp lại thành công không nằm ở quà mà ở chỗ ai cũng muốn đến lần sau. Quà chỉ là cái cớ để nhớ. Người tổ chức nên ghi lại những gì đã làm được và chưa được lần này, từ món quà nào được thích tới chuyện góp tiền có êm không, để lần sau người nhận việc đỡ phải bắt đầu lại từ đầu.
Câu hỏi thường gặp
Đi họp mặt bạn đại học có cần mang quà không?
Không bắt buộc. Nếu gặp ở nhà một bạn, mang một món ăn hoặc đồ uống góp chung là phép lịch sự. Nếu gặp ở nhà hàng, góp tiền theo mức chung là đủ, có thể thêm tấm thiệp cảm ơn người tổ chức.
Quà kỷ niệm nào cho cả lớp mà không tốn kém?
Ảnh nhóm in tại chỗ, cuốn sổ lưu bút chuyền tay rồi chụp lại gửi nhóm, đoạn video ghép ảnh cũ. Những món này chủ yếu tốn công chuẩn bị, chi phí chia đều mỗi người không đáng kể.
Có nên góp tiền giúp một bạn trong lớp đang khó khăn?
Có thể, nhưng cần hỏi ý người nhận trước, góp kín và trao riêng, không công bố số tiền hay tên người góp. Mục đích là giúp đỡ, không phải để mọi người thấy.
Mời thầy cô dự họp lớp thì tặng gì là phù hợp?
Một món nhỏ mang tính cảm ơn như hoa, trà, album ảnh lớp có lời nhắn. Với thầy cô đang công tác, giữ quà ở mức nhỏ, tuân theo pháp luật về phòng, chống tham nhũng và quy định của cơ quan, không tặng tiền hay món giá trị lớn.
Bạn ở xa về dự họp lớp thì cả nhóm nên làm gì?
Một hộp đặc sản nơi gặp để bạn ấy mang về, hoặc nếu bạn ấy khó khăn, cả nhóm góp một phần tiền vé. Quan trọng hơn là dành chỗ cho bạn ấy kể chuyện, vì người ở xa thường thấy mình hụt nhịp với cả nhóm.
Làm album ảnh kỷ niệm cần lưu ý gì về riêng tư?
Hỏi từng người có đồng ý đưa ảnh cũ và ảnh hiện tại vào không. Không đăng album hay video lên mạng xã hội công khai khi chưa được cả nhóm đồng ý, nhất là ảnh có con cái, gia đình của các bạn.