Quà tiễn bạn đi du học có một ràng buộc mà quà dịp khác không có: mỗi ký hành lý đều quý. Bạn sắp đi đã cân đi cân lại vali, bỏ bớt quần áo, tính từng gói mì. Một món quà to, nặng, dù ý nghĩa đến đâu, có thể thành nỗi khó xử khi bạn ấy phải chọn giữa mang theo quà của bạn hay mang thêm một bộ đồ ấm.
Vì vậy ý tưởng ở bài này chia ba tầng theo tinh thần nhẹ cân: tầng nhẹ là món nhỏ gần như không đáng kể trong vali, tầng vừa là món dùng thật trong những tuần đầu ở nơi mới, tầng chu đáo là món mang tình cảm, giúp bạn ấy đỡ nhớ nhà. Bài không thay cho danh sách đồ cần chuẩn bị khi du học, chỉ gợi ý quà từ phía bạn bè.
Ba câu hỏi trước khi chọn quà tiễn
Bạn ấy đi đâu, khí hậu thế nào? Đi nước có mùa đông lạnh thì đồ giữ ấm nhỏ gọn hữu ích; đi nơi nóng ẩm thì khác. Một chiếc khăn len rất ý nghĩa với người sang vùng lạnh, nhưng thừa với người sang vùng nhiệt đới.
Hành lý còn dư bao nhiêu? Hỏi thẳng hoặc hỏi người nhà. Nếu vali đã đầy, quà nên nhỏ như lòng bàn tay, hoặc chuyển sang hướng quà không chiếm chỗ: một khoản góp để bạn ấy mua đồ tại chỗ, một tài khoản dịch vụ, một cuốn sổ ảnh mỏng.
Nước đến có cấm mang món đó không? Nhiều nước kiểm soát chặt thực phẩm, nhất là thịt, trứng, sữa, hạt giống, trái cây tươi, đồ có nguồn gốc động vật. Quy định mỗi nơi một khác và thay đổi theo thời gian, nên trước khi tặng đồ ăn nên nhờ bạn ấy tự kiểm tra danh mục được phép mang của nước đến và quy định hành lý của hãng bay.
Bạn ấy đi bao lâu? Đi một học kỳ trao đổi khác đi bốn năm. Đi lâu thì quà kỷ niệm có ý nghĩa hơn, đi ngắn thì quà thiết thực cho chuyến đi là đủ.
Tầng nhẹ: món gần như không chiếm chỗ
Tầng nhẹ là món đặt vừa túi áo khoác hay ngăn nhỏ của balo:
- Ổ chuyển đổi phích cắm đúng chuẩn nước đến. Kiểm kỹ chuẩn ổ điện trước khi mua, ngày đầu xuống máy bay đây là món nhiều người cần ngay.
- Túi đựng giấy tờ chống nước để giữ hộ chiếu, thư nhập học, giấy tờ quan trọng.
- Bao da hộ chiếu hoặc ví đeo trong áo cho những ngày đầu đi lại nhiều.
- Vài tấm ảnh in nhỏ chụp chung với nhóm bạn, gia đình, để dán ở bàn học nơi ký túc xá.
- Gói trà, cà phê hoà tan đóng gói kín theo khẩu vị quen, nếu nước đến cho phép mang.
- Móc khoá, huy hiệu nhỏ có hình gắn với quê hoặc trường cũ.
Món nhỏ như ảnh in, móc khoá thường được giữ lâu nhất, vì nó nhẹ đến mức không bao giờ phải bỏ lại. Một mẹo nhỏ: gom các món tầng nhẹ của cả nhóm vào một túi vải mỏng có khoá kéo, để bạn ấy nhét nguyên túi vào vali mà không phải sắp lại từng món. Chiếc túi ấy về sau còn dùng để đựng giấy tờ hay đồ vệ sinh khi đi lại giữa các thành phố bên kia.
Tầng vừa: món dùng thật trong những tuần đầu xa nhà
Tầng vừa nên chọn món mà ở nơi mới bạn ấy cần ngay nhưng chưa kịp mua, hoặc ở bên đó đắt và khó tìm đúng loại quen. Bảng dưới gợi ý theo nhu cầu.
| Nhu cầu tuần đầu | Ý tưởng tầng vừa | Lưu ý về hành lý |
|---|---|---|
| Giữ ấm khi sang vùng lạnh | Khăn quàng len mỏng, găng tay có đầu ngón cảm ứng, mũ len | Đồ len nhẹ, nén được trong túi hút chân không |
| Học và làm bài | Sổ tay bìa cứng, bút quen tay, đèn kẹp bàn sạc cổng chuẩn | Đèn chọn loại không dùng pin rời |
| Tự nấu ăn | Dao gọt nhỏ có bao, đôi đũa mang theo, vài gói gia vị khô đóng gói kín | Dao phải để hành lý ký gửi; gia vị cần kiểm quy định nước đến |
| Sức khoẻ cơ bản | Túi đựng thuốc chia ngăn, bình nước gấp gọn | Thuốc thì để bạn ấy tự chuẩn bị theo đơn bác sĩ, bạn chỉ tặng túi |
| Liên lạc với nhà | Tai nghe có mic tốt, giá đỡ điện thoại gấp gọn | Đồ có pin lớn kiểm quy định hãng bay |
Sạc dự phòng là món nhiều người nghĩ tới, nhưng hãng bay thường có quy định riêng về dung lượng và cách mang theo, thường không cho để trong hành lý ký gửi. Nếu tặng, chọn loại có ghi rõ dung lượng và nhắc bạn ấy kiểm quy định.
Tầng chu đáo: mang theo một phần quê nhà
Tầng chu đáo cho bạn đi du học là món giúp những đêm nhớ nhà bớt trống trải. Ví dụ giả định: nhóm năm người bạn cấp ba ở Thanh Hoá tiễn Mai sang học thạc sĩ. Mỗi người viết một lá thư, dán kín, ghi ngoài phong bì "mở khi nhớ nhà", "mở khi thi trượt", "mở khi sinh nhật", "mở khi vui", "mở khi mệt". Năm lá thư nặng chưa tới vài lạng, nằm gọn trong ngăn vali. Mai kể năm đầu đã mở hết, có lá mở hai lần.
Những món cùng tinh thần: một cuốn sổ ảnh mỏng in những tấm chụp chung, có ghi chú từng tấm; một bản ghi âm hay đoạn video ngắn cả nhóm gửi lời nhắn, lưu sẵn vào điện thoại bạn ấy; một chiếc khăn đan tay; một cuốn sổ chép những món ăn mẹ bạn ấy hay nấu, xin công thức từ chính mẹ bạn ấy, để bạn ấy tự nấu được ở bên kia.
Một hướng khác ít ai nghĩ tới là lời hẹn. Cả nhóm hẹn một lịch gọi video cố định, chẳng hạn chủ nhật đầu mỗi tháng, ghi lên một tấm thiệp đặt trong quà. Với người đi xa, biết chắc sẽ có một cuộc gọi đều đặn đôi khi còn quý hơn món đồ.
Nếu bạn ấy đi lâu và cả nhóm muốn góp món có giá trị hơn, một khoản góp nhỏ để bạn ấy mua chăn ấm hay áo khoác tốt tại chỗ, đúng khí hậu, thường hợp lý hơn mua sẵn ở nhà rồi nhồi vào vali. Gọi rõ đó là quà của cả nhóm, kèm thư, để nó không giống tiền tiêu vặt.
Sau khi bạn ấy đã sang: quà gửi theo mùa
Món quà tiễn chỉ là lần đầu. Với bạn đi du học vài năm, những món gửi sau theo mùa thường đến đúng lúc hơn, vì lúc đó bạn đã biết bạn ấy đang thiếu gì. Tết Nguyên đán là dịp nhiều du học sinh thấy nhớ nhà nhất, vì bên kia vẫn là ngày đi học bình thường. Một hộp nhỏ gồm mứt, trà, một đôi câu đối giấy, vài tấm ảnh Tết ở nhà, gửi trước vài tuần, có thể biến một ngày thường thành một cái Tết nho nhỏ trong phòng ký túc xá.
Sinh nhật bạn ấy ở nơi xa cũng là dịp đáng nhớ. Thay vì gửi đồ, nhiều nhóm bạn chọn đặt một chiếc bánh nhỏ từ tiệm gần trường bạn ấy, hoặc nhờ một người quen bên đó mang đến, kèm cuộc gọi video đúng giờ. Cách này tránh được phí gửi quốc tế và rủi ro hải quan.
Trước kỳ thi, một lá thư điện tử dài, kể chuyện ở nhà, nhắc vài kỷ niệm vui, có khi giúp bạn ấy nhiều hơn mọi món đồ. Còn khi bạn ấy chuẩn bị về thăm nhà, hỏi xem có muốn bạn bè chuẩn bị gì không: một bữa ăn món quê, một buổi gặp lại cả nhóm.
Khi gửi đồ ra nước ngoài, luôn kiểm quy định của đơn vị chuyển phát quốc tế và danh mục hàng cấm nhập của nước đến. Hàng bị giữ ở hải quan thì người nhận có khi phải làm thủ tục rắc rối, mất thời gian giữa mùa học.
Khi bạn ấy đi theo diện vất vả
Không phải ai đi du học cũng có học bổng toàn phần hay gia đình lo đủ. Nhiều bạn đi theo diện vừa học vừa làm, tính chuyện làm thêm từ tuần đầu, tiền mang theo rất sít. Với người bạn trong hoàn cảnh này, quà nên nghiêng hẳn về thiết thực: áo khoác ấm, giày đi bộ bền, bộ đồ nấu ăn gọn để tự nấu thay vì ăn ngoài. Một món như vậy đỡ cho bạn ấy một khoản phải chi trong tháng đầu.
Cách trao cũng cần khéo. Người đang chật vật thường ngại nhận quà đắt vì sợ nợ tình. Nói rằng đây là quà chung của nhóm, ai cũng góp một ít, giúp bạn ấy nhận nhẹ nhàng hơn. Tránh những câu như "bên đó khổ lắm, cầm lấy mà dùng", nghe như thương hại.
Đồng thời, đừng biến buổi tiễn thành buổi khuyên nhủ. Bạn ấy đã nghe đủ lời dặn từ gia đình. Bạn bè có thể là chỗ để bạn ấy cười, kể chuyện, và rời đi với cảm giác có người đợi mình trở về.
Nhóm bạn góp quà tiễn mà không làm nặng vali
Nhóm bạn đông thường mỗi người một món, cộng lại thành cả túi. Để tránh chuyện này:
- Một người đứng ra gom ý, hỏi bạn ấy hoặc người nhà về chỗ trống trong hành lý.
- Gộp thành một món chung nhỏ gọn, cộng một phong bì thư của mọi người.
- Nếu muốn tặng đồ dùng to, cân nhắc chuyển thành khoản góp để mua tại chỗ.
- Trao quà vài ngày trước ngày bay, không trao ở sân bay khi vali đã cân xong.
- Hẹn lịch liên lạc chung, ghi vào tấm thiệp.
- Chụp một tấm ảnh cả nhóm ngay buổi trao quà, in ra trong ngày và nhét vào vali. Đây thường là tấm ảnh được dán lên tường phòng ký túc xá đầu tiên.
Quà tiễn đúng cách là quà không bắt bạn ấy phải chọn bỏ lại thứ gì. Nếu có người trong nhóm không dự được buổi tiễn, nhờ họ gửi một lá thư hoặc một đoạn ghi âm để gói chung, đủ mặt cả nhóm trong một món quà nhỏ.
Câu hỏi thường gặp
Quà tiễn bạn đi du học nên trao lúc nào?
Nên trao vài ngày trước ngày bay, khi bạn ấy còn kịp sắp vào vali và cân lại. Trao ở sân bay khi hành lý đã ký gửi xong dễ khiến bạn ấy phải cầm thêm đồ lên máy bay hoặc khó xử vì không mang theo được.
Có nên tặng đồ ăn Việt để bạn mang sang nước ngoài?
Chỉ khi chắc nước đến cho phép. Nhiều nước cấm hoặc hạn chế thịt, trứng, sữa, trái cây tươi, hạt giống. Đồ khô đóng gói công nghiệp có nhãn rõ ràng ít rủi ro hơn, nhưng bạn ấy vẫn nên tự kiểm quy định trước khi đóng vali.
Tặng tiền cho bạn đi du học có được không?
Được, nếu cả nhóm góp và gọi rõ đó là quà để mua một món cụ thể tại chỗ như áo khoác, chăn ấm. Kèm thư tay để khoản góp có tình cảm, không giống tiền tiêu vặt. Với người đang khó khăn, cách này còn thiết thực hơn đồ mua sẵn.
Món kỷ niệm nào nhẹ mà ý nghĩa nhất?
Thư tay dán kín ghi dịp mở, ảnh in nhỏ, sổ ảnh mỏng, đoạn video lời nhắn của cả nhóm. Những món này nặng chưa tới vài lạng nhưng thường được giữ suốt nhiều năm du học.
Sạc dự phòng có nên làm quà tiễn du học?
Có thể, nhưng hãng bay thường giới hạn dung lượng và không cho để trong hành lý ký gửi. Nếu tặng, chọn loại có ghi rõ dung lượng và nhắc bạn ấy kiểm quy định của hãng bay mình đi.
Bạn đi du học bằng học bổng thì quà có khác không?
Không khác nhiều. Học bổng giải quyết học phí và đôi khi sinh hoạt phí, nhưng nỗi nhớ nhà vẫn như nhau. Quà kỷ niệm và lịch liên lạc đều đặn vẫn là món quý nhất, cộng một món nhỏ thiết thực cho tuần đầu.