Bạn cùng phòng là kiểu bạn bè đặc biệt: không phải ai cũng chọn được, nhưng lại là người nhìn thấy mình lúc mệt nhất, lôi thôi nhất, và có khi là người đầu tiên mình kể chuyện vui buồn mỗi tối. Quà cho bạn cùng phòng vì thế có hai thời điểm đáng nhất: lúc mới ở chung, khi một món nhỏ giúp phá băng, và lúc chia tay, khi một người dọn đi hoặc cả hai ra trường.
Bài này dành cho sinh viên ở ký túc xá, người đi làm ở trọ chung, và cả người ở ghép căn hộ. Ý tưởng chia ba tầng, kèm món dùng chung trong phòng, những món không nên tặng người ở chung và cách cả phòng góp quà chia tay.
Hiểu kiểu sống chung trước khi chọn quà
Mỗi phòng một kiểu sống. Phòng ký túc xá bốn tới tám người thường chật, đồ cá nhân phải gọn trong một ngăn tủ và một góc giường. Phòng trọ hai người có chút không gian hơn, thường chia nhau góc bếp, nhà tắm. Căn hộ ở ghép thì mỗi người một phòng ngủ, dùng chung phòng khách và bếp. Quà cho bạn cùng phòng cần hợp với kiểu không gian đó, nhất là chuyện kích thước.
Điều thứ hai là nếp sinh hoạt. Có bạn thức khuya, có bạn dậy sớm, có bạn hay nấu ăn, có bạn ăn ngoài. Ở chung một thời gian, bạn sẽ biết bạn ấy hay than phiền về điều gì: ánh đèn lúc ngủ, tiếng ồn, chỗ phơi đồ, không có chỗ để giày. Những lời than phiền này thường là gợi ý quà tốt nhất, vì bạn biết rõ bối cảnh hơn bất kỳ ai.
Điều thứ ba là mức chi tiêu chung của phòng. Sinh viên và người mới đi làm thường eo hẹp. Quà giữa bạn cùng phòng nên ở mức mà người nhận có thể đáp lại khi tới lượt mình, để không ai thấy nặng nề. Mọi ví dụ trong bài là ví dụ giả định.
Cuối cùng, bạn cùng phòng không nhất thiết là bạn thân. Có phòng chỉ dừng ở mức lịch sự, chào nhau mỗi sáng, chia nhau lịch dọn vệ sinh. Với quan hệ như vậy, quà nên nhỏ và trung tính, không đòi hỏi sự thân mật mà hai người chưa có. Còn với người đã thành bạn thân sau nhiều năm ở chung, bạn có thể tự tin chọn những món mang dấu ấn riêng của hai người, như với bất kỳ người bạn thân nào khác.
Tầng nhẹ: món làm quen lúc mới ở chung
Tuần đầu ở chung, một món nhỏ đặt lên giường bạn mới là cách mở lời dễ chịu. Một vài ý tưởng:
- Đặc sản khô của quê mình, để mời cả phòng và mở đầu câu chuyện "quê bạn ở đâu".
- Móc treo đầu giường, giỏ treo cạnh giường tầng để đựng điện thoại, kính, sạc.
- Đèn kẹp đọc sách ánh vàng để học khuya không làm phiền người đã ngủ.
- Bịt mắt và nút bịt tai, tặng kèm câu đùa nhẹ về giờ giấc khác nhau.
- Dép đi trong phòng nếu phòng có nếp để giày ngoài cửa.
- Gói trà, cà phê, mì cho những đêm ôn thi hay làm việc muộn.
Món làm quen không cần đắt. Điều nó nói là "mình muốn ở chung cho vui", và với người mới, đó là điều đáng giá nhất của tuần đầu. Nếu phòng có nhiều người cùng mới đến, chuẩn bị một túi đặc sản để giữa phòng mời chung tốt hơn tặng riêng một người, tránh để ai cảm thấy mình bị bỏ sót ngay từ ngày đầu.
Tầng vừa: món dùng chung cho cả phòng
Tầng vừa thường là món cả phòng góp mua hoặc một người mua để dùng chung, nhân dịp sinh nhật một bạn hay đầu năm học. Chọn món giải quyết vấn đề chung:
| Vấn đề chung của phòng | Ý tưởng tầng vừa | Lưu ý |
|---|---|---|
| Quần áo phơi không khô | Giàn phơi gấp gọn, túi hút ẩm, móc phơi nhiều kẹp | Phòng phía Bắc mùa nồm rất cần |
| Thiếu ổ cắm | Ổ cắm kéo dài có bảo vệ quá tải | Kiểm quy định ký túc xá về thiết bị điện |
| Đồ đạc bừa bộn | Hộp vải gấp gọn, kệ để giày nhiều tầng | Đo chỗ đặt trước khi mua |
| Nấu ăn bất tiện | Ấm siêu tốc, hộp đựng thực phẩm, bộ dao thớt gọn | Nhiều ký túc xá cấm nấu ăn trong phòng, hỏi trước |
| Nóng, bí | Quạt kẹp nhỏ cho từng giường | Chọn loại chạy êm, an toàn khi chạy đêm |
Món dùng chung nên được cả phòng đồng ý trước khi mua. Một chiếc ấm siêu tốc đúng là tiện, nhưng nếu ký túc xá cấm thì nó thành rắc rối cho cả phòng.
Tầng chu đáo: quà chia tay khi một người dọn đi
Ngày một người dọn đi, vì ra trường, chuyển chỗ làm hay về quê, là lúc dễ thấy hụt hẫng nhất. Tầng chu đáo dành cho thời điểm này. Ví dụ giả định: bốn cô gái ở chung phòng ký túc xá suốt bốn năm đại học ở Thái Nguyên. Trước ngày ra trường, ba bạn ở lại thêm một năm học cao học bí mật làm cho Trang, người về quê đi làm trước, một cuốn sổ: mỗi trang một tấm ảnh ở phòng kèm một câu chuyện ngắn, từ đêm mất điện mùa thi tới lần cả phòng bị cảnh cáo vì nấu mì. Trang mang cuốn sổ về Tuyên Quang, đặt trên bàn làm việc.
Những món chu đáo khác cùng tinh thần: một chiếc gối nhỏ có thêu tên phòng hay số phòng; một khung ảnh in tấm chụp cả phòng ngày đầu và ngày cuối; một bữa ăn chia tay cả phòng tự nấu hoặc góp tiền đi ăn ở quán quen; giúp bạn ấy đóng đồ, chở đồ ra bến xe, đứng chờ tới lúc xe lăn bánh rồi mới về.
Nếu chính bạn là người dọn đi, món quà để lại cho người ở lại cũng đáng nghĩ. Để lại những đồ dùng chung còn tốt như quạt, giàn phơi, hộp đựng đồ, kèm một tấm thiệp cảm ơn. Dọn sạch góc của mình trước khi đi là một món quà người ở lại sẽ thấm ngay.
Quà chia tay không cần đắt. Nó chỉ cần nhắc lại những năm tháng đã ở chung, những thứ chỉ người trong phòng mới hiểu.
Ở ghép căn hộ khi đã đi làm
Ở ghép căn hộ với bạn khi đã đi làm khác với ký túc xá thời sinh viên. Mỗi người có phòng riêng, có thu nhập riêng, giờ giấc khác nhau, có khi cả tuần chỉ gặp nhau vài bữa tối. Quà giữa những người ở ghép vì thế nên nghiêng về chuyện chung của căn nhà và những dịp nhỏ để gắn kết.
Ở tầng nhẹ, một món cho căn bếp chung luôn được đón nhận: bộ cốc mới khi cốc cũ đã mẻ, khăn lau bếp, hộp gia vị có nhãn chia ngăn. Ở tầng vừa, món góp chung cho phòng khách như đèn đứng ánh vàng, thảm, máy lọc nước nhỏ, miễn là cả nhà thống nhất trước và chủ nhà cho phép. Ở tầng chu đáo, một bữa cơm chung mỗi tháng, mỗi người nấu một món, có khi là thứ giữ tình bạn giữa những người ở ghép lâu nhất.
Ví dụ giả định: ba người bạn ở ghép một căn hộ cũ ở Đà Nẵng, đều đi làm ca khác nhau. Nhân dịp một bạn sinh nhật, hai người còn lại góp mua một chiếc giường xếp cho ban công, chỗ bạn ấy hay ngồi đọc sách mỗi chiều, và nấu một nồi lẩu nhỏ tối hôm đó. Món quà gắn với thói quen riêng của người nhận nhưng nằm trong không gian chung, ai cũng vui.
Cần nhớ rằng ở ghép cũng có chuyện tiền nong chung: tiền điện, nước, mạng, đồ dùng chung. Đừng để quà lẫn vào chuyện chia tiền. Món quà là của bạn tặng, không phải khoản bạn sẽ trừ vào phần chi chung sau này.
Món không nên tặng người ở chung
Thiết bị bị cấm trong ký túc xá. Bếp điện, nồi cơm lớn, máy sưởi có thể bị cấm vì an toàn cháy nổ. Tặng món này là đẩy bạn ấy vào thế khó.
Nến, nhang, đồ đốt lửa. Phòng chật, nhiều đồ dễ cháy, nhiều nơi cấm. Muốn mùi dễ chịu thì túi thơm vải là đủ.
Món cồng kềnh. Gấu bông to, đồ trang trí lớn: chiếm chỗ cả phòng, lúc chuyển đi thành gánh nặng.
Thú cưng. Gần như mọi ký túc xá và nhiều phòng trọ cấm nuôi, và nuôi một con vật là trách nhiệm lâu dài.
Món đùa quá trớn. Quà chơi khăm có thể vui với người tặng nhưng làm người nhận ngượng trước cả phòng. Ở chung lâu dài, giữ hoà khí quan trọng hơn một trận cười.
Đồ ăn có mùi mạnh để trong phòng. Mắm, sầu riêng, khô cá nướng có thể là món bạn ấy thích, nhưng để trong phòng chung thì cả phòng phải chịu mùi. Tặng loại này thì hẹn ăn ở ngoài hoặc gói kín, ăn hết trong ngày.
Cả phòng góp quà chia tay cho êm
Khi cả phòng muốn tặng quà chia tay, vài bước giúp mọi chuyện nhẹ nhàng:
- Một người đứng ra gom ý, đưa ra hai lựa chọn cụ thể để cả phòng chọn nhanh.
- Mức góp thấp, chia đều. Ai đang khó khăn thì góp công thay vì góp tiền: viết thiệp, chọn ảnh, gói quà.
- Giữ bí mật vừa phải, đừng để bạn ấy thấy cả phòng thì thầm sau lưng mà không hiểu chuyện gì.
- Trao quà vào bữa chia tay, ai cũng có mặt, mỗi người nói một câu.
- Tạo nhóm nhắn tin chung giữ liên lạc sau khi bạn ấy đi.
Nếu bạn ấy dọn đi vì chuyện không vui, chẳng hạn bỏ học giữa chừng hay gia đình có việc, bữa chia tay nên nhỏ và ấm, không ồn ào. Hỏi bạn ấy có muốn làm gì không, đừng tự quyết thay. Những năm ở chung phòng thường ngắn, nhưng nhiều người giữ được bạn cùng phòng thành bạn thân suốt đời. Quà chia tay là dấu chấm của một chương, không phải dấu chấm hết.
Câu hỏi thường gặp
Mới chuyển vào ở chung có nên tặng quà bạn cùng phòng?
Không bắt buộc, nhưng một món nhỏ như đặc sản quê, gói trà, móc treo đầu giường là cách mở lời dễ chịu. Món làm quen nên nhỏ và mời được cả phòng, để không ai thấy bị bỏ ra ngoài.
Quà sinh nhật bạn cùng phòng sinh viên nên ở mức nào?
Ở mức mà ai trong phòng cũng có thể đáp lại khi tới lượt mình. Góp chung một món nhỏ dùng được, kèm bánh và thiệp ký tên cả phòng, thường vui hơn mỗi người một món riêng.
Ký túc xá cấm nấu ăn thì quà dùng chung nên là gì?
Giàn phơi gấp gọn, túi hút ẩm, ổ cắm có bảo vệ quá tải, kệ giày, quạt kẹp giường. Luôn kiểm quy định của ký túc xá trước khi mua bất kỳ thiết bị điện nào.
Bạn cùng phòng dọn đi thì nên tặng gì?
Một món kỷ niệm như sổ ảnh, khung ảnh cả phòng, gối thêu số phòng, kèm một bữa ăn chia tay. Giúp đóng đồ, chở đồ ra bến xe cũng là món quà thiết thực mà bạn ấy sẽ nhớ.
Mình là người dọn đi thì có nên để lại quà?
Nên. Để lại đồ dùng chung còn tốt như quạt, giàn phơi, hộp đựng đồ, kèm thiệp cảm ơn, và dọn sạch góc của mình. Người ở lại sẽ thấy được tôn trọng và nhớ tới bạn lâu.
Bạn cùng phòng không hợp tính thì có cần tặng quà không?
Không bắt buộc. Nhưng một món nhỏ trung tính, như gói trà hay bịt mắt, kèm câu cảm ơn đã ở chung, có thể giúp chia tay êm đẹp. Giữ lịch sự với người từng ở chung luôn có lợi về sau.