QuyMen.comQuý Mến
Ngân sách và cách chọn quà

Tặng quà nhiều người khác quan hệ cùng lúc: chia vòng, đặt mức và giữ đều trong vòng

Một đợt phải tặng họ hàng, hàng xóm, khách quen cùng lúc: chia người nhận thành ba vòng, tính mức từ tổng xuống từng vòng và giữ đều trong mỗi vòng.

Living room floor in a Nghe An family home, a woman sorting small fruit baskets and tea packets into three separate groups on a woven mat, seen from above, soft lamp light

Khi phải tặng nhiều người khác quan hệ trong cùng một đợt — họ hàng, hàng xóm, khách quen, người hay giúp đỡ — cách giữ được túi tiền và giữ được hoà khí là chia người nhận thành ba vòng, đặt một mức cho mỗi vòng, rồi giữ đều tuyệt đối trong từng vòng. Mức khác nhau giữa các vòng là chuyện ai cũng hiểu; mức lệch nhau giữa hai người cùng vòng mới là thứ gây chạnh lòng.

Đợt quà kiểu này hay rơi vào lúc về quê, lúc đi xa về, lúc nhà vừa có việc vui cần cảm ơn nhiều người. Danh sách thường dài hơn dự tính, và nếu chọn từng món cho từng người thì tiền trôi rất nhanh. Bài đi qua cách chia vòng, cách tính mức từ tổng xuống, món nền hợp từng vòng và cách xử lý người bị sót. Mức nói theo tầng nhẹ, vừa, chu đáo, không gắn con số.

Vì sao tặng nhiều người cùng đợt dễ vượt túi tiền

Khi tặng một người, bạn chỉ cần nghĩ một mức. Khi tặng mười lăm người trong một chuyến về quê, mỗi lần “nhỉnh hơn một chút” nhân lên mười lăm lần. Phần lớn người ta không vượt túi tiền vì một món đắt, mà vì nhiều món mỗi món nhỉnh hơn dự tính một chút, cộng thêm những người nhớ ra vào phút cuối.

Lý do thứ hai là cách chọn từng người một. Đứng trước người này bạn nghĩ tới quan hệ với người này, đứng trước người kia lại nghĩ tới quan hệ với người kia, và không bao giờ nhìn thấy tổng. Đến lúc cộng lại, khoản chi cho người ở vòng ngoài có khi đã ngang với vòng trong, còn người thân nhất lại nhận món sơ sài vì tiền đã cạn.

Lý do thứ ba nằm ở việc so sánh. Người cùng một vòng — hai bác ruột, hai nhà hàng xóm sát vách, hai người cô bên nội — thường biết món của nhau. Một chênh lệch nhỏ mà bạn không để ý có thể thành chuyện được nhắc lại cả năm. Chia vòng và đặt mức trước khi mua là cách gỡ cả ba lý do một lúc.

Chia người nhận thành ba vòng

Ba vòng dưới đây là khung gợi ý, mỗi nhà tự điều chỉnh theo nếp riêng. Điều quan trọng là mỗi người chỉ thuộc một vòng, và bạn viết ra trước khi đi mua.

VòngThường gồm aiTầng hợpCách giữ đều
Vòng trongBố mẹ hai bên, ông bà, anh chị em ruộtVừa đến chu đáoHai bên nội ngoại cùng mức, món có thể khác nhau theo nhu cầu
Vòng giữaHọ hàng gần, hàng xóm sát vách, bạn thân của gia đìnhNhẹ đến vừaCùng một món nền, cùng cỡ, chỉ đổi vị hoặc màu
Vòng ngoàiKhách quen của cửa hàng nhỏ nhà mình, cô bán rau quen, bác bảo vệ, người hay giúp việc vặtNhẹMột món giống hệt nhau cho mọi người

Có hai nhóm cần cẩn thận khi xếp vòng. Nhóm thứ nhất là người vừa là họ hàng vừa là hàng xóm: xếp theo quan hệ gần nhất, đừng xếp hai lần. Nhóm thứ hai là người đang có vai trò công việc với nhà bạn, như thầy cô của con hay cán bộ đang giải quyết hồ sơ: họ chỉ ở vòng ngoài với món cảm ơn nhỏ, và nên nhớ pháp luật về phòng, chống tham nhũng có quy định riêng về việc nhận quà của người có chức vụ, nhiệm vụ.

Tính mức từ tổng xuống từng vòng

Làm theo thứ tự dưới đây trên một tờ giấy, trước khi bước vào bất cứ nơi bán nào.

  1. Đặt tổng khoản bạn sẵn lòng chi cho cả đợt, tính theo khả năng thật của tháng đó, không tính theo số người cần tặng.
  2. Đếm số người, hay số nhà, trong từng vòng. Cộng thêm một hai suất dự phòng ở vòng giữa và vòng ngoài cho người bị sót.
  3. Dành phần cho vòng trong trước, vì đây là phần không nên cắt. Phần còn lại chia cho vòng giữa và vòng ngoài.
  4. Chia phần của mỗi vòng cho số suất để ra mức một suất. Nếu mức suất ở vòng ngoài thấp quá, giảm cỡ món chứ đừng giảm chất lượng: một món nhỏ tốt vẫn hơn món to kém.
  5. Nếu phép chia cho thấy không đủ, thu hẹp danh sách vòng ngoài hoặc thay một phần quà vòng ngoài bằng lời cảm ơn, chứ không bớt vòng trong và không vay thêm.
  6. Chốt món nền cho từng vòng, mua một suất thử nếu là món lần đầu chọn, rồi mới mua đủ.

Ví dụ giả định: đợt về quê ở Nghệ An có bốn người vòng trong, tám nhà vòng giữa và mười người vòng ngoài. Nếu chọn từng món cho từng người, rất dễ tiêu cạn trước khi tới vòng trong. Tính từ tổng xuống, bạn biết ngay mỗi suất vòng ngoài chỉ nên là một gói bánh quê, và yên tâm dành phần đáng kể cho bố mẹ.

Giữ đều trong vòng, khác nhau giữa các vòng

Cùng vòng thì cùng món nền. Hai nhà hàng xóm sát vách nhận hai món khác hẳn nhau sẽ tự so sánh, dù bạn không có ý gì. Cùng một món nền, chỉ đổi vị hay màu, là cách an toàn nhất.

Nội ngoại cùng mức, không nhất thiết cùng món. Bố mẹ hai bên có nhu cầu khác nhau, nên món có thể khác, nhưng mức phải ngang nhau. Đây là cặp được so sánh nhiều nhất trong mọi đợt quà gia đình.

Khác vòng thì khác mức là bình thường. Không ai thấy lạ khi bố mẹ nhận quà lớn hơn bác bảo vệ. Đừng cố san phẳng các vòng; làm vậy vừa tốn tiền vừa khiến vòng trong mất cảm giác được ưu tiên.

Người trong cùng một nhà tính là một suất. Với họ hàng và hàng xóm, tặng theo nhà thay vì theo từng người giúp danh sách gọn hơn hẳn, và món dùng chung như trái cây, trà, bánh lại hợp với cả nhà.

Phần riêng nằm ở lời nói, không nằm ở giá. Muốn tỏ ra đặc biệt với một người trong vòng, hãy nói thêm một câu riêng, hỏi thăm một chuyện riêng. Đừng nhét thêm một món vào suất của họ.

Món nền cho từng vòng

Món nền tốt là món trung tính về cỡ, về mùi, về khẩu vị, nhưng có chất lượng rõ. Gọi theo loại món; nhớ hỏi trước nhà nào có người ăn kiêng, đang có thai hay dị ứng.

  • Vòng trong: món dùng hằng ngày nâng lên một bậc — chiếc khăn len tốt, bộ ấm chén mới thay bộ đã mẻ, đôi dép êm cho người hay đứng bếp. Mỗi người một món theo nhu cầu, cùng một mức.
  • Vòng giữa: đặc sản khô từ nơi bạn sống, hộp trà, túi cà phê hạt, giỏ trái cây theo mùa. Cùng một loại, chia thành suất bằng nhau.
  • Vòng ngoài: một gói bánh, một túi trái cây nhỏ, một gói trà. Giống hệt nhau, trao kèm một câu cảm ơn cụ thể.
  • Món không nên làm món nền: nước hoa, đồ mặc có cỡ, đồ trang trí, rượu cho cả vòng khi không biết nhà nào có người lái xe hay đang kiêng.

Với vòng giữa và vòng ngoài, món dùng hết gần như luôn đúng hơn đồ vật. Nó không chiếm chỗ trong nhà người nhận, không bị so về kiểu dáng, và dễ chia đều tới từng gram.

Nếu nhà bạn có đặc sản riêng — một loại bánh quê, mẻ trà tự sao, hũ mắm tự làm — dùng nó làm món nền vòng giữa thường được quý hơn mọi món mua sẵn, miễn chia suất đều và đóng gói sạch sẽ.

Mấy tình huống hay gặp và cách chia

Các tình huống dưới đây là ví dụ giả định, ghép từ những chuyện thường nghe:

  • Đi du lịch Phú Quốc về, quà cho cả họ và xóm: vòng trong mỗi người một món nhỏ riêng, vòng giữa mỗi nhà một gói đặc sản khô, vòng ngoài chung một loại bánh. Ba loại, ba mức, không nhiều hơn.
  • Cửa hàng tạp hoá nhỏ cảm ơn khách quen cuối năm: tất cả khách quen ở vòng ngoài, một món giống nhau; chỉ những người đã giúp đỡ cửa hàng riêng mới lên vòng giữa.
  • Nhà vừa sửa xong, cảm ơn hàng xóm chịu ồn mấy tháng: hai nhà sát vách ở vòng giữa, cả dãy phố ở vòng ngoài; mang tận cửa, cùng một buổi.
  • Con ra trường, cảm ơn những người đã giúp đỡ: ông bà, cô chú hay đưa đón ở vòng trong hoặc vòng giữa; người giúp việc vặt ở vòng ngoài; thầy cô chỉ là món cảm ơn nhỏ.

Điểm chung là số loại món ít, mỗi vòng một loại. Càng nhiều loại món, càng nhiều chỗ để lệch và càng mất thời gian mua.

Một mẹo nhỏ khi mang quà đi nhiều nhà trong một buổi: xếp sẵn các suất theo vòng vào ba túi khác màu, để khỏi lấy nhầm suất vòng ngoài trao cho người vòng giữa, hay ngược lại. Nhầm kiểu này ít ai nói ra nhưng người nhận thường nhận thấy.

Khi có người bị sót hoặc nhảy vòng

Dù cẩn thận đến đâu, đôi khi vẫn sót người: một bà con mới về, một nhà hàng xóm vừa chuyển tới, một người bạn tình cờ ghé. Suất dự phòng giải quyết phần lớn trường hợp. Nếu hết suất, đừng đưa một món khác hẳn cho có; nói thật rằng bạn sẽ mang qua sau vài ngày, rồi mang đúng món của vòng đó.

Khó hơn là chuyện nhảy vòng: một người bạn xếp ở vòng ngoài nhưng thật ra rất thân, hoặc một người họ hàng xa vừa giúp nhà bạn việc lớn. Đừng nâng suất của họ ngay trong đợt quà chung, vì người cùng vòng sẽ thấy. Cảm ơn họ riêng vào một lúc khác, bằng một món khác, và xếp lại vòng cho đợt sau.

Cuối đợt, ghi lại danh sách ba vòng, món nền đã dùng và những người được thêm vào. Lần sau chỉ cần sửa lại, không phải làm từ đầu. Danh sách nên gọn, chỉ tên và món, không ghi thêm gì về đời tư của ai.

Câu hỏi thường gặp

Tặng theo người hay theo nhà thì hợp hơn?

Với họ hàng và hàng xóm, tặng theo nhà gọn hơn và hợp hơn, vì món dùng chung như trái cây, trà, bánh đến tay cả nhà. Với vòng trong như bố mẹ, ông bà, tặng theo người để món hợp nhu cầu riêng. Trẻ nhỏ trong các nhà có thể có một món nhỏ riêng nếu bạn muốn, miễn mọi trẻ cùng vòng đều có.

Có cần giữ đều tuyệt đối giữa nhà nội và nhà ngoại không?

Nên giữ ngang mức, nhưng không cần giống món. Mỗi bên có nhu cầu khác, nên món khác nhau là hợp lý. Điều cần tránh là một bên rõ ràng nhỉnh hơn bên kia. Nếu bàn được với vợ hoặc chồng từ trước thì càng tốt, vì hai người cùng nhìn sẽ dễ thấy chỗ lệch.

Khách quen của cửa hàng nhỏ có nên tặng quà không?

Không bắt buộc, nhưng một món nhỏ cuối năm cho khách quen là cách cảm ơn được nhiều người quý. Giữ một món giống nhau cho tất cả, ở tầng nhẹ. Quà in tên cửa hàng hay quà doanh nghiệp số lượng lớn là chuyện khác, có hướng dẫn riêng ở các trang chuyên về quà doanh nghiệp.

Danh sách quá dài so với túi tiền thì bớt ai trước?

Bớt ở vòng ngoài trước, và thay bằng lời cảm ơn trực tiếp. Không bớt vòng trong. Nếu vẫn chưa đủ, giảm cỡ món ở vòng giữa thay vì bỏ hẳn người nào trong vòng đó, vì bỏ một nhà trong số các nhà cùng vòng dễ gây chạnh lòng hơn là món nhỏ đi.

Có nên để người nhận tự chọn trong vài món không?

Với vòng ngoài và vòng giữa đông người, bày vài vị của cùng một món nền để mọi người tự chọn là cách hay: ai cũng thấy công bằng và có phần chủ động. Với vòng trong, chọn sẵn theo nhu cầu từng người thì ấm áp hơn.

Một người cùng vòng tặng mình món lớn hơn thì sao?

Không cần đổi mức cả vòng. Cảm ơn họ riêng, và nếu muốn đáp lại thì chọn một dịp khác, bằng một món riêng vừa sức. Đổi mức giữa đợt quà chung chỉ vì một người làm cả vòng lệch đi.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138