Khi tặng con của đồng nghiệp hay người quen mà chưa biết rõ bé, cách an toàn nhất là chọn theo tuổi một món “mở”, ai cũng dùng được: sách đúng lứa tuổi, trò chơi bàn cờ gia đình, bộ màu vẽ, đồ vận động như bóng hay dây nhảy. Những món này ít khi trùng gây khó xử, khó hỏng, và nếu bé đã có thì vẫn dùng thêm được.
Bài đi qua các tình huống hay gặp: sinh nhật con đồng nghiệp, bé đi cùng bố mẹ đến tiệc công ty, con của bạn cũ lâu không gặp, cả phòng góp quà cho con một người. Ý tưởng chia ba tầng nhẹ, vừa, chu đáo; tầng chu đáo ở đây không có nghĩa là đắt, mà là bỏ công tìm hiểu bé.
Chọn nhanh theo tuổi khi không biết sở thích
Bảng dưới là “món mặc định” ít rủi ro cho từng nhóm tuổi. Bạn chỉ cần hỏi đồng nghiệp đúng một câu: bé mấy tuổi. Nếu hỏi được thêm “dạo này bé thích gì”, hãy chuyển sang ý tưởng theo sở thích.
| Tuổi bé | Món mặc định ít rủi ro | Tránh |
|---|---|---|
| Dưới một tuổi | Sách vải, khăn xô, bộ đồ cỡ lớn hơn tuổi | Đồ chơi nhỏ, đồ có dây, mỹ phẩm cho bé |
| Một đến ba tuổi | Sách bìa cứng, bóng mềm, cốc xếp chồng, khối xếp cỡ lớn | Chi tiết nhỏ lọt lõi cuộn giấy vệ sinh, pin cúc áo, nam châm nhỏ |
| Ba đến năm tuổi | Sách tranh có chuyện, bộ thẻ lật hình, đất nặn, bộ màu | Hạt nở, đồ chơi bắn đạn, đồ có dây buộc cổ dài |
| Sáu đến mười tuổi | Trò chơi bàn cờ gia đình, bộ lắp ráp vừa sức, truyện tự đọc, dây nhảy | Bút laser, nam châm viên nhỏ lực mạnh |
| Mười một đến mười bốn | Sổ tay giấy dày, bút màu tốt, sách theo thể loại, bình nước giữ nhiệt | Món trông trẻ con, thẻ nạp trò chơi |
| Mười lăm trở lên | Sách, sổ kế hoạch, cốc giữ nhiệt, phiếu đi xem một buổi diễn | Mỹ phẩm, nước hoa khi chưa biết gu |
Cột “tránh” không có nghĩa món đó xấu, mà là món cần biết rõ bé và nhà bé mới nên chọn. Khi không biết, bạn đang chọn cho một bé mà mình chưa gặp, nên chọn thứ ít phải đoán nhất.
Tầng nhẹ: đủ để bé vui, không làm bố mẹ áy náy
Tầng nhẹ là mức hợp nhất trong đa số tình huống công sở: bé đi cùng bố mẹ đến công ty, con đồng nghiệp ít thân, tặng kèm khi đến thăm. Ngân sách khoảng vài buổi cà phê.
- Một cuốn sách đúng tuổi, chọn ở mục sách thiếu nhi với khuyến cáo độ tuổi in trên bìa. Sách là món ít bị trùng nhất và không ai thấy thừa.
- Bộ màu sáp hoặc chì màu kèm sổ vẽ, dùng được cho hầu như mọi bé từ ba tuổi.
- Bộ thẻ trò chơi chơi cả nhà được: thẻ lật hình cho bé nhỏ, bài ghép số hay đoán từ cho bé lớn.
- Bóng cao su, dây nhảy, quả cầu cho bé hay ra sân; nhỏ gọn để đồng nghiệp mang về trên xe máy.
- Hộp bánh quy hoặc trái cây cho cả nhà, kèm một món nhỏ riêng cho bé. Cách này khéo khi bạn không chắc bé thích gì.
Ở công sở, tầng nhẹ giúp đồng nghiệp không thấy mắc nợ phải đáp lại món tương đương khi con bạn sinh nhật. Món nhỏ mà đúng tuổi luôn được nhận thoải mái hơn món to mà lệch.
Tầng vừa: khi bạn khá thân với bố mẹ bé
Bộ lắp ráp hoặc xếp hình theo chủ đề. Hỏi bố mẹ bé đang mê gì: xe, khủng long, nhà cửa, động vật. Một bộ theo đúng chủ đề cho bé chơi được nhiều buổi. Kiểm khuyến cáo độ tuổi, nhất là nhà có em nhỏ.
Trò chơi bàn cờ cho gia đình. Một trò cả nhà chơi được vào buổi tối, luật đơn giản, ván ngắn. Món này còn là lời nhắn tế nhị với đồng nghiệp: chúc cả nhà có nhiều buổi tối vui bên nhau.
Bộ sách ba đến năm cuốn. Chọn một bộ truyện có cùng nhân vật cho bé đang tập đọc, hoặc bộ sách tranh khoa học cho bé hay hỏi. Bộ sách nhiều cuốn thường được bố mẹ đánh giá cao vì bé đọc được lâu.
Đồ vận động đúng cỡ. Vợt cầu lông cỡ trẻ em, bóng đá cỡ nhỏ, kính bơi. Với đồ có cỡ như giày, mũ bảo hiểm, áo, hãy hỏi cỡ trước, hoặc đừng chọn.
Bộ thí nghiệm hoặc khám phá nhỏ. Kính lúp to, bộ trồng cây trong cốc, hộp nuôi sâu xem bướm nở, bộ thí nghiệm đơn giản có nhãn tiếng Việt và khuyến cáo độ tuổi. Hợp với bé hay hỏi vì sao, và là món bố mẹ thường vui khi thấy con tò mò.
Một món cho bé, một món cho bố mẹ. Khi bạn thân với đồng nghiệp, kèm một gói cà phê, hộp trà hay hộp bánh cho bố mẹ bé. Người làm cha mẹ ít khi được ai nhớ tới trong ngày sinh nhật của con.
Tầng chu đáo: bỏ công tìm hiểu bé
Hỏi một người hiểu bé. Thay vì đoán, hỏi bố hoặc mẹ bé một câu cụ thể: “bé đang mê gì nhất, có món nào bé nhắc mãi không?”. Nhiều khi câu trả lời là một món rất nhỏ, như tập tiếp theo của bộ truyện bé đang đọc, mà bé vui hơn bất cứ thứ gì to hơn.
Món có tên bé. Sổ vẽ, hộp bút, túi đựng đồ thêu hoặc in tên bé. Chỉ cần đúng chính tả tên bé và đúng tên gọi ở nhà nếu bé quen tên đó; hỏi khéo bố mẹ trước.
Một trải nghiệm có bố mẹ đi cùng. Vé vào khu vui chơi, buổi xem múa rối, buổi đi bơi cho cả nhà. Món này hợp khi bạn thân với gia đình, và cho đồng nghiệp một buổi cuối tuần trọn vẹn với con.
Truyền lại món tốt từ nhà mình. Nếu con bạn lớn hơn bé vài tuổi, bộ sách hay xe đạp còn tốt có thể là món rất ý nghĩa, miễn là bạn hỏi trước bố mẹ bé có muốn không, đồ còn sạch, an toàn, đủ chi tiết, và nói rõ đó là đồ con mình dùng rồi.
Theo từng dịp hay gặp ở công sở
Bé theo bố mẹ đến công ty, đến tiệc cuối năm. Bạn không cần chuẩn bị quà, nhưng một ngăn kéo có sẵn vài món nhỏ giúp rất nhiều: sổ vẽ, hộp bút sáp, vài cuốn truyện tranh mỏng. Bé có việc để làm trong lúc bố mẹ bận, và bạn có món đưa ra đúng lúc mà không phải chạy đi mua.
Sinh nhật con đồng nghiệp thân. Hỏi tuổi và sở thích, chọn ở tầng vừa, nhờ đồng nghiệp mang về hoặc gửi kèm lời chúc qua bố mẹ. Đừng mang vào văn phòng món quá cồng kềnh, đồng nghiệp sẽ khó chở về.
Ngày Quốc tế Thiếu nhi, Trung thu. Nhiều công đoàn và công ty đã có quà chung cho con nhân viên, nên quà cá nhân thêm nếu có chỉ cần nhẹ: một cuốn sách, một bộ màu. Với nơi chưa có quà chung, đây là dịp hợp để cả phòng góp một món cho tất cả các bé.
Con đồng nghiệp đỗ vào trường mới, chuyển cấp. Món giúp bé bắt đầu chặng mới: bình nước, sổ tay, đèn học, sách theo sở thích. Tránh tặng sách luyện thi, đề ôn hay bất kỳ món nào gắn với thành tích, và đừng hỏi điểm khi trao.
Cả phòng góp quà cho con một đồng nghiệp
Dịp hay gặp là đồng nghiệp sinh con, con đồng nghiệp ốm nằm viện, hay con vào lớp một. Khi cả phòng góp, nên có một người đứng ra hỏi khéo bố mẹ bé đang cần gì, và chọn một món mà một người khó tự mua: ghế ăn dặm, xe đẩy du lịch, bộ sách lớn, bàn học. Người đứng ra nên báo rõ mức góp tự nguyện, không ghi ai góp bao nhiêu lên thiệp.
Nếu không hỏi được, một món “an toàn tuyệt đối” là bộ sách theo tuổi kèm một phiếu mua hàng ở hiệu sách để bố mẹ chọn thêm. Một tấm thiệp chung có chữ ký cả phòng thường được giữ lại lâu hơn món quà. Với bé đang nằm viện, đừng mang đồ ăn nếu chưa hỏi chế độ ăn; sách, bộ màu, trò chơi xếp hình chơi được trên giường là lựa chọn nhẹ nhàng hơn.
Nếu đồng nghiệp là cấp trên của bạn, hay là người đang làm việc với công ty bạn ở vai đối tác, cán bộ có thẩm quyền, hãy giữ quà cho con họ ở tầng nhẹ, mang tính hỏi thăm. Pháp luật về phòng, chống tham nhũng và quy chế của nhiều cơ quan, doanh nghiệp có quy định về nhận quà; một món nhỏ đúng mực tránh cho cả hai bên những chuyện khó nói.
Những lỗi hay gặp khi tặng con người khác
Lỗi phổ biến nhất là chọn theo ý mình thay vì theo bé: mua món mình hồi nhỏ ao ước, mua món đang được quảng cáo nhiều, mua món “có ích cho việc học” mà bé không hứng thú. Lỗi thứ hai là chọn sai tuổi, thường là món quá trẻ con cho bé lớn, hoặc món nhiều chi tiết nhỏ cho bé nhỏ.
Một lỗi khác là quên tuổi đã đổi. Con đồng nghiệp bạn gặp lần cuối khi bé ba tuổi giờ có thể đã lên tiểu học; món xếp hình cho bé mẫu giáo đến tay một cậu bé tám tuổi là món bị cất đi ngay. Hỏi lại tuổi trước khi mua, dù bạn nghĩ mình nhớ. Với bé ở xa ít gặp, món theo tuổi chính xác quan trọng hơn món theo sở thích đoán mò.
Lỗi thứ ba ít ai để ý: món quà gây phiền cho bố mẹ. Đồ chơi phát nhạc to không tắt được, bộ đồ chơi nghìn mảnh rơi khắp nhà, thú cưng tặng không báo trước, đồ ăn vặt nhiều đường cho bé mà nhà đang hạn chế. Một câu hỏi trước giúp tránh tất cả. Và khi trao quà, đừng so bé với con mình hay với bé khác, đừng hỏi điểm số; một câu hỏi về điều bé thích là đủ.
Câu hỏi thường gặp
Không biết con đồng nghiệp là trai hay gái thì chọn gì?
Không cần biết. Sách đúng tuổi, trò chơi bàn cờ, bộ màu vẽ, đồ vận động phù hợp với mọi bé. Tránh chia màu hồng, màu xanh hay đồ chơi theo giới; nhiều bé gái thích lắp ráp, nhiều bé trai thích vẽ, nấu ăn.
Con của sếp sinh nhật có nên tặng quà riêng không?
Nếu cả phòng cùng tặng, góp chung là cách êm nhất. Nếu tặng riêng, giữ ở tầng nhẹ như một cuốn sách hay bộ màu, mang tính hỏi thăm. Quà cho con của cấp trên, đối tác hay cán bộ có thẩm quyền nên nhỏ, đúng mực, phù hợp quy định phòng, chống tham nhũng và quy chế nơi làm việc.
Tặng tiền cho con của đồng nghiệp có được không?
Tùy dịp và nếp nơi bạn sống; mừng tuổi ngày Tết là chuyện thường. Với sinh nhật, một món quà nhỏ thường dễ nhận hơn tiền, vì tiền dễ khiến bố mẹ bé thấy phải đáp lại tương đương. Nếu góp cả phòng, có thể kết hợp món chung và phiếu mua sách.
Đồ cũ của con mình còn tốt, tặng con đồng nghiệp được không?
Được, nếu bạn hỏi trước và bố mẹ bé muốn nhận. Đồ phải sạch, đủ chi tiết, không nứt vỡ, không có mảnh nhỏ bong ra, phù hợp tuổi bé. Nói rõ đó là đồ con mình đã dùng để bố mẹ bé quyết thoải mái.
Bé bị dị ứng hay đang kiêng ăn thì quà ăn uống có nên không?
Nên tránh nếu chưa hỏi. Dị ứng thực phẩm ở trẻ có thể nghiêm trọng, và nhiều gia đình hạn chế đường cho con. Hãy chọn sách, đồ chơi, đồ vận động, hoặc hỏi bố mẹ món ăn nào bé dùng được rồi mới mua.
Bé đã lớn tuổi teen, không thân, tặng gì cho khỏi gượng?
Chọn món dùng hằng ngày chất lượng tốt như sổ tay, cốc giữ nhiệt, bình nước, hoặc một cuốn sách thể loại phổ biến cho tuổi teen. Hỏi bố mẹ em đang thích gì nếu được. Tránh món trông trẻ con và tránh bình luận về ngoại hình, điểm số khi trao.