Quà cho đồng nghiệp nghỉ thai sản có hai thời điểm khác nhau: trước ngày nghỉ sinh, khi người mẹ còn đi làm, và sau khi bé chào đời, khi cả phòng đến thăm. Mỗi thời điểm một nhu cầu. Trước sinh, món quà nên giúp mẹ bầu dễ chịu hơn trong những tuần cuối. Sau sinh, món quà nên an toàn cho bé, hữu ích cho mẹ, và không đè thêm việc lên gia đình đang bận rộn.
Bài chia ý tưởng theo ba tầng: nhẹ, vừa, chu đáo. Với mọi món ăn uống, mỹ phẩm, đồ bôi thoa cho mẹ, nên hỏi trước vì người mang thai và cho con bú thường được bác sĩ dặn riêng. Món cho bé luôn phải an toàn theo tuổi. Ví dụ trong bài là ví dụ giả định.
Trước hết hỏi: mẹ đã sắm gì, gia đình có kiêng gì
Gia đình sắp có em bé thường sắm đồ rất sớm, lại được họ hàng, bạn bè cho thêm. Hệ quả là nhiều nhà có tới năm, sáu bộ quần áo sơ sinh cùng cỡ, bé mặc chưa hết đã chật. Trước khi mua, nhờ một người thân với người mẹ hỏi khéo xem nhà đã có gì, còn thiếu gì. Nhiều mẹ sẵn lòng nói thẳng nếu được hỏi đúng cách.
Mỗi gia đình còn có nếp riêng về đồ cho bé trước khi sinh. Theo nếp nhiều nhà, đồ cho em bé chỉ nên tặng sau khi bé đã chào đời. Nếu chưa rõ, an toàn nhất là trước sinh tặng món cho mẹ, còn món cho bé để dành tới lúc đi thăm.
Cuối cùng là cách đến thăm. Mẹ mới sinh cần nghỉ ngơi, bé sơ sinh dễ nhiễm bệnh, nên nhiều nhà ngại đón đông người trong vài tuần đầu. Phòng nên cử một, hai người đại diện, hẹn trước giờ, ở lại ngắn, không bế bé nếu không được mời. Quà có thể gửi trước qua người nhà, buổi thăm chỉ để hỏi han.
Tầng nhẹ trước ngày nghỉ sinh: món cho mẹ bầu
Gối tựa lưng cho ghế văn phòng. Những tuần cuối ngồi làm việc khá mỏi lưng. Một chiếc gối tựa mềm, vỏ tháo giặt được, dùng tiếp ở nhà khi cho con bú.
Bình nước có vạch chia. Mẹ bầu thường được dặn uống đủ nước; bình có vạch giúp tự theo dõi trong ngày. Chọn loại nhẹ, nắp dễ mở bằng một tay.
Dép đi trong nhà đế mềm chống trượt. Bàn chân hay phù vào cuối thai kỳ, dép rộng, đế bám tốt giúp đi lại an toàn hơn trong nhà.
Sổ ghi chép cho mẹ và bé. Một cuốn sổ đẹp để mẹ ghi những dấu mốc đầu đời của con, hoặc ghi giờ bú, giờ ngủ những tuần đầu.
Túi đựng giấy tờ đi sinh. Một túi nhiều ngăn, chống nước, để gom giấy tờ tuỳ thân, sổ khám thai, giấy hẹn. Lúc vào viện vội vã, có sẵn một túi gọn rất đỡ.
Áo choàng mỏng, mềm, cài trước. Mặc được cả lúc nằm viện lẫn những tuần đầu cho con bú ở nhà. Chọn vải cotton thoáng, màu nhã, cỡ rộng hơn bình thường một chút.
Tầng vừa sau khi bé chào đời: món cho bé, an toàn trước hết
Đồ cho trẻ sơ sinh nên chọn với ba nguyên tắc: chất liệu mềm, dễ giặt; không có chi tiết nhỏ rời ra được; không đặt thêm vật mềm vào chỗ ngủ của bé. Một số gợi ý phù hợp ở tầng vừa:
- Bộ quần áo cỡ lớn hơn cỡ sơ sinh, vì đồ sơ sinh nhà nào cũng thừa mà vài tháng sau lại thiếu.
- Khăn xô cotton nhiều lớp, khăn tắm có mũ trùm — dùng mỗi ngày, bao nhiêu cũng không thừa.
- Túi ngủ cho bé dạng mặc, thay cho chăn rời, phù hợp khuyến cáo ngủ an toàn phổ biến hiện nay; nên hỏi cỡ theo tháng tuổi.
- Địu hoặc đai em bé có hướng dẫn rõ, nâng đỡ đầu cổ bé; chỉ tặng khi bố mẹ chưa có và muốn dùng.
- Sách vải, sách đen trắng có mép may chắc cho bé vài tháng tuổi nhìn ngắm.
- Túi đựng đồ đi ra ngoài cho mẹ, nhiều ngăn, có lớp lót giữ nhiệt bình sữa.
Nên tránh gối, chăn lông, thú bông lớn đặt trong cũi của trẻ sơ sinh, vì nhiều khuyến cáo ngủ an toàn khuyên để chỗ ngủ của bé trống. Đồ chơi có pin cúc áo, nam châm nhỏ, hạt cườm, dây dài cũng không hợp với trẻ nhỏ.
Tầng chu đáo: giúp gia đình bớt việc
Vài bữa ăn nấu sẵn hoặc đặt sẵn. Tuần đầu sau sinh, gia đình ít khi có thời gian nấu nướng cho người lớn. Cả phòng góp đặt vài bữa ăn giao tới nhà là món được nhiều người nhớ nhất. Nhớ hỏi trước món mẹ đang kiêng và giờ giao tiện.
Một buổi dọn nhà, giặt giũ thuê ngoài. Với gia đình trẻ sống riêng, một buổi có người giúp dọn dẹp, giặt đồ là món rất thực tế. Món này cần hỏi ý gia đình trước vì không phải nhà nào cũng thoải mái để người lạ vào.
Album ảnh nhỏ của phòng kèm lời nhắn. Thời gian nghỉ thai sản dài, người mẹ dễ thấy xa cách với chỗ làm. Một cuốn ảnh nhỏ, mỗi người một dòng hỏi thăm, giúp họ thấy vẫn được nhớ tới.
Bộ quà "đi làm lại". Chuẩn bị sẵn để tặng khi mẹ quay lại: túi giữ lạnh đựng sữa, bình giữ nhiệt, một chiếc áo khoác mỏng cho phòng máy lạnh. Món này cho thấy cả phòng đang chờ họ quay về, không phải chỉ chúc mừng một lần rồi thôi.
Bàn giao việc chu đáo trước ngày nghỉ. Nghe không giống quà, nhưng giúp người mẹ nghỉ yên tâm: phòng chia nhau nhận việc, hẹn không gọi điện hỏi việc trong thời gian nghỉ trừ khi thật cần. Đó là món quà bằng sự tôn trọng.
Chọn theo thời điểm và người góp
Bảng gom các tình huống thường gặp. Tầng nhẹ quanh vài buổi cà phê, tầng vừa quanh một bữa ăn ngoài của cả nhóm nhỏ, tầng chu đáo là tầng tốn công. Đây là mức tương đối, tuỳ mặt bằng từng phòng.
| Thời điểm | Một người tặng | Nhóm nhỏ góp | Cả phòng |
|---|---|---|---|
| Tuần cuối trước khi nghỉ sinh | Dép đế mềm, bình nước | Gối tựa lưng, túi giấy tờ đi sinh | Bàn giao việc chu đáo, thiệp cả phòng |
| Thăm sau sinh | Khăn xô, sách vải cho bé | Túi ngủ cho bé, quần áo cỡ lớn | Vài bữa ăn đặt sẵn cho gia đình |
| Giữa kỳ nghỉ | Tin nhắn hỏi thăm, ảnh phòng | Gói đồ ăn khô mẹ thích | Album lời nhắn |
| Ngày đi làm lại | Cốc giữ nhiệt | Túi giữ lạnh đựng sữa | Bộ quà đi làm lại, bữa trưa chào mừng |
Không cần tặng ở cả bốn thời điểm. Phần lớn phòng chọn hai mốc: trước khi nghỉ và khi đi thăm. Mốc đi làm lại là mốc ít ai nhớ, nên nếu làm được sẽ rất được trân trọng.
Khi người nghỉ là đồng nghiệp nam đón con đầu lòng
Phòng ban thường nhớ tặng quà cho đồng nghiệp nữ nghỉ sinh, nhưng hay quên người bố trẻ trong phòng. Khi vợ sinh, nhiều anh được nghỉ vài ngày theo chế độ, rồi đi làm lại trong trạng thái thiếu ngủ, vừa lo việc cơ quan vừa lo việc nhà. Một món quà nhỏ đúng lúc này cho thấy cả phòng hiểu họ cũng đang bước vào một giai đoạn mới.
Ở tầng nhẹ, một gói cà phê hoặc trà ngon cho những đêm thức trông con, một chiếc cốc giữ nhiệt để mang ra mang vào, là món người bố dùng ngay. Ở tầng vừa, nhóm có thể góp một món cho bé như khăn xô, túi ngủ đúng cỡ, hoặc một túi đồ đi ra ngoài kiểu trung tính để bố đeo khi bế con đi tiêm, đi khám. Ở tầng chu đáo, điều quý nhất thường là sự thông cảm: phòng chia bớt việc trong tuần đầu anh quay lại, không xếp lịch họp sáng sớm, không hẹn liên hoan buổi tối trong một thời gian.
Với người bố, nên tránh những món mang tính đùa như "sắp hết tự do", hay quà rượu để "ăn mừng". Lời chúc mừng chân thành và một món dùng được cho cả nhà là đủ.
Món nên tránh với mẹ và bé
Một số món hay được chọn vì đẹp hoặc vì thói quen, nhưng dễ gây phiền hoặc không an toàn:
- Mỹ phẩm, tinh dầu, kem bôi cho mẹ hoặc bé mà chưa hỏi: da mẹ sau sinh và da trẻ sơ sinh nhạy cảm, nhiều gia đình được bác sĩ dặn riêng.
- Thực phẩm chức năng, sản phẩm "lợi sữa", "tăng cân cho bé": để mẹ quyết theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
- Thú bông lớn, gối, chăn dày đặt trong cũi trẻ sơ sinh.
- Đồ chơi có chi tiết nhỏ, pin cúc áo, nam châm nhỏ, dây dài.
- Quần áo sơ sinh khi gia đình đã có quá nhiều.
- Hoa tươi có mùi mạnh mang vào phòng có bé sơ sinh.
Câu hỏi đơn giản trước khi mua: món này có an toàn cho bé không, mẹ có phải hỏi bác sĩ mới dùng được không, và nhà đã có chưa. Vướng một câu là nên đổi.
Góp chung và đi thăm cho gọn
Phòng nên cử một người đầu mối liên lạc với người mẹ hoặc người nhà, thống nhất thời điểm thăm, số người đi và món còn thiếu. Một danh sách nhỏ do gia đình đưa ra giúp cả phòng tránh mua trùng. Nếu người mẹ ngại nói, người đầu mối có thể đưa ra hai, ba phương án để họ chọn.
Mức góp tự nguyện, có gợi ý. Đồng nghiệp nam thường ngại chọn đồ cho mẹ và bé, nên góp tiền để nhóm nữ hoặc người đầu mối chọn là cách êm nhất. Ai muốn tặng riêng thêm thì chọn món nhỏ, không trùng với quà chung, và báo người đầu mối một tiếng để danh sách luôn khớp.
Khi thăm, mang quà, hỏi thăm ngắn, rửa tay trước khi lại gần bé, không hút thuốc, không đi khi đang ốm. Ở lại khoảng mười lăm, hai mươi phút là vừa, và nếu gia đình đang bận cho bé bú hay ngủ thì gửi quà ở cửa, hẹn hôm khác cũng không sao. Món quà tốt mà buổi thăm kéo dài làm mẹ mệt thì cũng giảm ý nghĩa.
Câu hỏi thường gặp
Nên tặng quà cho đồng nghiệp trước hay sau khi sinh?
Có thể cả hai. Trước sinh tặng món cho mẹ bầu như gối tựa, dép mềm; sau sinh tặng món cho bé hoặc giúp gia đình bớt việc. Nếu chưa rõ nếp của gia đình, phần đồ cho bé nên để tới lúc đi thăm.
Đồ cho trẻ sơ sinh nên tránh những gì?
Tránh chi tiết nhỏ rời ra được, pin cúc áo, nam châm nhỏ, dây dài, và vật mềm như gối, chăn lông, thú bông lớn đặt trong chỗ ngủ của bé. Chọn chất liệu mềm, dễ giặt, hỏi cỡ theo tháng tuổi.
Có nên tặng sữa bột hoặc sản phẩm lợi sữa không?
Không nên tự chọn. Việc cho bé ăn gì, mẹ dùng gì để hỗ trợ sữa nên theo hướng dẫn của nhân viên y tế và mong muốn của gia đình. Nếu gia đình chủ động nhờ mua đúng loại thì mới mua.
Đồng nghiệp nam không biết chọn đồ cho mẹ và bé thì làm sao?
Góp tiền vào quà chung để người đầu mối hoặc đồng nghiệp nữ chọn là cách êm nhất. Nếu muốn tặng riêng, chọn món trung tính như vài bữa ăn đặt sẵn hoặc khăn xô cotton cho bé.
Đi thăm mẹ sau sinh nên đi lúc nào?
Nên hỏi gia đình trước, thường sau khi mẹ đã về nhà và ổn định. Đi ít người, hẹn giờ, ở lại ngắn, không bế bé nếu không được mời, không đi khi đang ho sốt.
Quà đi làm lại sau thai sản nên là gì?
Những món giúp mẹ vừa đi làm vừa nuôi con: túi giữ lạnh đựng sữa, bình giữ nhiệt, áo khoác mỏng cho phòng máy lạnh. Kèm theo đó là chỗ ngồi được dọn sẵn và một bữa trưa chào mừng của phòng.