Người đứng bán hàng cả ngày hợp với quà cho đôi chân trước tiên: lót giày êm, tất dày đệm gót, đôi dép mềm để thay lúc nghỉ, một buổi ngâm chân xoa bóp sau đợt bán hàng cao điểm. Sau đó mới tới đôi tay đếm tiền, gấp đồ, giọng nói tư vấn khách cả ngày, và đặc biệt là những ngày nghỉ hiếm hoi thường rơi vào giữa tuần.
Bài này viết cho người thân, bạn bè của nhân viên bán hàng ở cửa hàng thời trang, siêu thị, cửa hàng điện máy, quầy thu ngân, chia ba tầng nhẹ, vừa, chu đáo. Kèm theo là những món không hợp với quy định nơi làm và cách góp chung.
Đứng bán hàng mệt ở những chỗ nào
Nhân viên bán hàng đứng gần như suốt ca, nhiều nơi không có ghế ngồi cho người đứng quầy. Đôi chân chịu sức nặng cơ thể nhiều giờ trên nền gạch cứng, cuối ngày bàn chân nhức, mắt cá sưng nhẹ là chuyện nhiều người kể. Tay gấp đồ, xếp hàng, đếm tiền, quẹt thẻ liên tục. Giọng nói dùng để chào khách, tư vấn, giải thích chính sách đổi trả cả ngày.
Một chỗ mệt khác là lịch làm. Người bán hàng làm đúng lúc người khác nghỉ: cuối tuần, ngày lễ, mùa mua sắm cuối năm. Ngày nghỉ của họ thường rơi vào giữa tuần, khi bạn bè, gia đình đều đi làm. Họ cũng phải giữ thái độ vui vẻ với khách cả khi mệt, cả khi gặp khách khó.
Từ đó, quà cho người bán hàng nên đi theo bốn hướng: chân, tay và giọng, bữa ăn giữa ca, và ngày nghỉ được tận hưởng thật. Trước khi chọn, nên biết quy định đồng phục, giày dép và trang sức ở nơi họ làm, vì nhiều cửa hàng có quy định khá chặt.
Cũng nên phân biệt người mới vào nghề với người đã đứng quầy nhiều năm. Người mới thường chưa quen đứng lâu, tuần đầu đau chân nhiều nhất, nên quà cho đôi chân tới đúng lúc. Người đã lâu năm thì có sẵn mẹo riêng, đồ quen dùng, và cái họ thiếu nhiều hơn là thời gian nghỉ và một hướng đi tiếp trong nghề.
Tầng nhẹ: món cho đôi chân và đôi tay
Tầng nhẹ hợp với dịp sinh nhật, động viên mùa bán hàng cao điểm, hay khi người thân vừa nhận việc ở cửa hàng mới. Mức tiền cỡ vài ly cà phê:
- Lót giày êm cắt theo cỡ. Đặt vào đôi giày đồng phục đang mang mà không làm thay đổi hình thức bên ngoài. Hỏi cỡ giày trước, hoặc chọn loại cắt được theo vạch.
- Tất dày có đệm gót. Đứng lâu, tất dày giúp êm và đỡ phồng chân. Món thay hằng ngày nên tặng vài đôi.
- Dép mềm đi trong phòng nghỉ. Giờ nghỉ trưa được tháo giày, xỏ dép êm là một niềm vui nhỏ. Chọn loại gọn, để vừa tủ cá nhân.
- Kem dưỡng tay không mùi, son dưỡng môi. Đếm tiền, gấp đồ làm tay khô; nói nhiều trong phòng máy lạnh làm môi khô. Người da nhạy cảm nên tự chọn.
- Bình nước nhỏ có ống hút. Uống nhanh giữa hai lượt khách mà không cần mở nắp. Chọn loại vừa túi đồ cá nhân.
- Đồ ăn nhẹ gói nhỏ. Bánh, hạt, trái cây sấy để ăn khi lỡ bữa trong ca đông khách. Hỏi trước có kiêng hay dị ứng gì.
Món tầng nhẹ cho người bán hàng nên gọn, không phô, vì tủ đồ cá nhân ở nơi làm thường nhỏ.
Tầng vừa: đôi chân sau ca và bữa ăn giữa ca
Đôi giày đi làm êm đúng quy định. Nếu nơi làm cho tự chọn giày theo màu quy định, một đôi đế êm, mũi rộng, chống trượt là món đổi hẳn chất lượng ca làm. Phải hỏi quy định và đi thử cùng người nhận.
Chậu ngâm chân và gói muối ngâm. Ngâm chân nước ấm sau ca giúp thư giãn. Đây là thói quen dễ chịu chứ không phải cách chữa; người có bệnh tiểu đường, bệnh mạch máu hay vết thương ở chân cần hỏi bác sĩ trước khi ngâm nước nóng.
Gối kê chân khi nằm. Kê chân cao hơn một chút khi nằm nghỉ buổi tối cho dễ chịu sau ngày đứng nhiều. Chọn loại vỏ tháo giặt được.
Hộp cơm giữ nhiệt nhiều ngăn. Để mang cơm nhà đi làm, ăn đúng bữa trong giờ nghỉ ngắn. Chọn loại kín, nhẹ.
Túi đi làm có ngăn tách giày. Người bán hàng hay thay giày đồng phục ở nơi làm; túi có ngăn riêng cho giày giúp tách đồ sạch và đồ đã đi.
Tầng chu đáo: một ngày nghỉ giữa tuần được tận hưởng
Người bán hàng nghỉ vào ngày thường, nên quà chu đáo nhất là làm cho ngày nghỉ đó thành ngày vui thật, chứ không phải ngày ngủ bù rồi dọn nhà.
Một buổi đi chơi được lên kế hoạch đúng ngày nghỉ. Người tặng xin nghỉ hoặc sắp xếp để đi cùng vào ngày giữa tuần: bảo tàng vắng, quán quen không phải xếp hàng, một chuyến về quê ngắn. Ví dụ giả định: một ngày ở làng gốm Bát Tràng thuộc Hà Nội, hay một buổi đạp xe quanh hồ ở Đắk Lắk. Đây là món quà mà ít ai nghĩ ra, vì người tặng thường quen nghĩ theo lịch cuối tuần của mình.
Một buổi xoa bóp chân ở cơ sở có giấy phép. Chọn vào ngày nghỉ, đặt lịch trước. Người đang mang thai hoặc có bệnh nền nên hỏi bác sĩ.
Lo trọn việc nhà dịp cao điểm. Mùa mua sắm cuối năm, mùa khuyến mãi lớn, người bán hàng làm tăng ca liên tục. Người thân nhận lo bữa ăn, đưa đón con, giặt giũ cả tháng đó là món quà rất thiết thực.
Một khoá học cho con đường sau này. Nhiều người bán hàng muốn học thêm để lên quản lý cửa hàng, chuyển sang nghề khác hay mở cửa hàng riêng. Góp vào học phí một khoá họ đang để ý là món quà nhìn về phía trước.
Gợi ý theo nơi bán hàng
Mỗi loại cửa hàng có kiểu mệt riêng. Bảng dưới là ví dụ giả định để tham khảo.
| Nơi làm | Đặc điểm | Tầng nhẹ | Tầng vừa hoặc chu đáo |
|---|---|---|---|
| Cửa hàng thời trang trong trung tâm thương mại | Đứng lâu, máy lạnh mạnh, quy định ngoại hình | Lót giày, son dưỡng | Giày êm đúng quy định, buổi xoa bóp chân |
| Siêu thị, quầy thu ngân | Đứng một chỗ, tay quẹt hàng liên tục | Kem dưỡng tay, tất dày | Gối kê chân, ngày nghỉ giữa tuần được lo trọn |
| Cửa hàng điện máy, điện thoại | Tư vấn nhiều, nói liên tục | Bình nước có ống hút, kẹo ngậm | Khoá học kỹ năng tư vấn, tai nghe cho giờ nghỉ |
| Chợ, sạp hàng gia đình | Dậy sớm, nắng nóng, bê hàng | Khăn lạnh, quạt cầm tay sạc được | Xe đẩy hàng gấp gọn, áo khoác chống nắng |
| Quầy bán hàng ở sân bay, bến xe | Ca sớm, ca khuya | Bịt mắt ngủ, đồ ăn nhẹ | Rèm cản sáng, hộp cơm giữ nhiệt |
Với người bán ở sạp chợ của gia đình, quà nên nghiêng về sức khoẻ và giấc ngủ, vì họ thường dậy từ rất sớm và không có ngày nghỉ cố định.
Món không hợp với người đứng quầy
Trang sức, phụ kiện nổi bật. Nhiều cửa hàng quy định không đeo trang sức lớn, móng tay dài, phụ kiện màu mè khi làm việc. Món tặng sẽ chỉ dùng được ngày nghỉ.
Nước hoa, mỹ phẩm mùi đậm. Đứng gần khách cả ngày, mùi mạnh dễ làm khách khó chịu; nhiều nơi hạn chế. Chọn loại không mùi.
Quà phải dùng vào cuối tuần. Vé xem phim suất tối thứ Bảy, tour du lịch cuối tuần: người bán hàng thường không đi được. Hỏi lịch nghỉ trước khi mua.
Giày dáng đẹp mà cứng. Giày cao gót, đế cứng có thể đẹp nhưng đứng cả ca là cực hình. Nếu tặng giày, ưu tiên êm hơn dáng.
Đồ cồng kềnh mang tới cửa hàng. Tặng quà tại nơi làm việc nhiều khi gây khó cho người nhận vì không có chỗ cất và có thể vi phạm nội quy. Trao ở nhà hoặc sau giờ làm.
Khi người thân lên quản lý cửa hàng hoặc mở sạp riêng
Có những mốc trong nghề bán hàng đáng mừng hơn sinh nhật: được lên trưởng ca, quản lý cửa hàng, hoặc tự mở một sạp, một cửa hàng nhỏ sau nhiều năm làm thuê. Quà ở những mốc này nên hướng về vai trò mới thay vì đôi chân như thường lệ.
Người lên quản lý bắt đầu phải làm thêm sổ sách, xếp ca, báo cáo doanh số. Một chiếc túi xách công sở gọn, sổ tay bìa cứng để ghi việc, bình giữ nhiệt mang theo khi họp vùng là những món hợp tầng vừa. Tầng chu đáo có thể là một khoá học ngắn về quản lý nhân sự hoặc kỹ năng xử lý khiếu nại, nếu họ đã nhắc tới.
Người tự mở sạp hay cửa hàng lại cần đồ cho chính nơi bán: kệ trưng bày nhỏ, đèn chiếu sáng hàng, quạt đứng, cân điện tử, tuỳ loại hàng. Trước khi tặng, hỏi họ còn thiếu gì trong danh sách mở cửa, vì người mở hàng thường đã tính từng món. Nếu muốn tặng theo nếp mừng khai trương, chuyện phép tắc đã có ở các trang khác; ở đây chỉ gợi ý chọn món theo nhu cầu thật của nơi bán.
Góp chung tặng một người bán hàng
Ví dụ giả định: nhóm nhân viên trong một cửa hàng góp quà cho đồng nghiệp sắp nghỉ sinh sau nhiều năm đứng quầy. Cách làm gọn:
- Hỏi người thân thiết nhất với đồng nghiệp đó xem họ đang cần gì cho thời gian nghỉ sắp tới.
- Chọn một món chính có ích cho giai đoạn mới, ví dụ giả định là ghế tựa cho mẹ bầu ngồi nghỉ hoặc gối kê chân, thay vì đồ cho công việc.
- Chia ca để ai cũng ký được tấm thiệp chung, vì nhân viên bán hàng làm lệch ca nhau, khó gom đủ một lúc.
- Trao sau giờ đóng cửa, khi không có khách và mọi người không phải vội.
Ở cửa hàng có nhân viên làm ca xoay vòng, việc gom tiền góp và chữ ký thường kéo dài vài ngày. Nên bắt đầu sớm và công khai số đã thu để không ai phải nhắc nhau.
Câu hỏi thường gặp
Vợ làm nhân viên bán hàng thời trang thì tặng gì thiết thực?
Lót giày êm, tất dày đệm gót, son dưỡng và kem dưỡng tay không mùi là tầng nhẹ trúng. Tầng chu đáo là một ngày nghỉ giữa tuần do bạn lên kế hoạch và xin nghỉ đi cùng.
Ngâm chân có giúp hết đau chân cho người đứng nhiều không?
Ngâm chân nước ấm chỉ là cách thư giãn, không phải cách chữa. Nếu đau chân, sưng kéo dài hoặc tê bì, người nhận nên đi khám. Người có bệnh tiểu đường hay bệnh mạch máu phải hỏi bác sĩ trước khi ngâm nước nóng.
Tặng giày cho người bán hàng có dễ sai không?
Khá dễ, vì giày phải vừa chân và đúng quy định đồng phục. Cách an toàn là đi thử cùng người nhận hoặc tặng lót giày êm đặt vừa đôi đang đi.
Bạn thân làm thu ngân siêu thị, quà nhỏ nào hợp?
Kem dưỡng tay không mùi, tất dày, bình nước có ống hút, đồ ăn nhẹ gói nhỏ. Thu ngân đứng một chỗ, tay làm liên tục nên những món này được dùng hằng ngày.
Tặng quà cho người bán hàng dịp lễ thế nào khi họ phải đi làm?
Trao trước hoặc sau dịp lễ vào ngày họ nghỉ, kèm một món dùng ngay trong ca như đồ ăn nhẹ. Nếu là trải nghiệm, chọn ngày giữa tuần sau mùa cao điểm.
Có nên mang quà tới tận cửa hàng tặng người thân đang làm?
Thường không nên, trừ món rất nhỏ. Nhiều nơi có nội quy không nhận đồ cá nhân trong giờ làm, người nhận cũng không có chỗ cất. Trao ở nhà hoặc hẹn sau ca làm sẽ thoải mái hơn.