QuyMen.comQuý Mến
Quà theo giai đoạn sống

Quà cho người vừa ốm dậy, đang hồi phục ở nhà: ý tưởng ba tầng nhẹ nhàng

Người đã xuất viện hoặc vừa khỏi ốm, đang dưỡng sức ở nhà cần gì: ý tưởng quà ba tầng giúp đỡ mệt, đỡ buồn, kèm món nên tránh và quà cho người chăm sóc.

Woman wrapped in a knitted blanket resting on a rattan sofa by an open window in a house in Vinh Long, cup of warm water on a low table, seen from behind

Người vừa ốm dậy, đang hồi phục ở nhà cần những món làm ngày dài bớt mệt và bớt buồn: một chỗ ngồi dễ chịu, một thứ để đọc hay nghe, một bữa ăn không phải tự nấu, và người ghé chơi đúng lúc. Món quà ở giai đoạn này không có nhiệm vụ chữa bệnh; việc đó thuộc về bác sĩ và đơn thuốc. Quà chỉ cần làm cho quãng dưỡng sức nhẹ nhàng hơn.

Bài này nói về giai đoạn sau khi người bệnh đã xuất viện hoặc đã qua cơn ốm nặng, đang nghỉ ở nhà vài tuần, khác với chuyến vào viện thăm bệnh. Ý tưởng chia ba tầng nhẹ, vừa, chu đáo, có bảng theo hoàn cảnh, một phần riêng cho người chăm sóc và danh sách món nên tránh.

Hồi phục ở nhà khác gì lúc nằm viện

Lúc nằm viện, người bệnh có nhân viên y tế lo, có người nhà túc trực, khách tới thăm nhiều. Về nhà, mọi thứ lặng đi. Người bệnh vẫn còn mệt, đi lại chậm, có khi phải kiêng ăn, kiêng vận động, nhưng khách thì thưa dần vì nghĩ đã khỏi rồi. Ngày dài hơn, đêm khó ngủ hơn, và nỗi lo về công việc, chi phí, sức khoẻ sau này hiện ra rõ hơn.

Nhiều người hồi phục ở nhà kể rằng điều khó nhất không phải cơn đau mà là cảm giác vô dụng: không làm được việc nhà, không đi làm được, phải nhờ người khác từng việc nhỏ. Một món quà tốt cho giai đoạn này giúp họ tự làm được thêm một việc, hoặc làm họ thấy mình vẫn được nhớ tới. Nó không cần to; một cuốn sách đúng gu hay một bữa cơm mang tới đúng hôm người nhà bận cũng đủ làm họ thấy nhẹ lòng.

Người chăm sóc, thường là vợ, chồng, con cái, cũng đang mệt không kém. Họ vừa lo bữa ăn, giờ thuốc, việc nhà, vừa phải đi làm. Món quà nghĩ tới cả người chăm sóc là món quà hiểu đúng tình cảnh của gia đình đó.

Nguyên tắc chọn quà cho người đang dưỡng sức

Không chọn quà vì công dụng chữa bệnh. Đừng chọn món được quảng cáo giúp mau lành, tăng sức đề kháng, bồi bổ. Người bệnh đang theo đơn của bác sĩ; thêm một thứ “bổ” không rõ tác dụng có khi làm khó cho việc điều trị.

Đồ ăn uống phải hỏi trước. Người sau phẫu thuật, người bệnh tiểu đường, bệnh thận, bệnh tim thường có chế độ ăn riêng. Hỏi người nhà xem được ăn gì, kiêng gì, rồi mới mang tới.

Không làm thêm việc cho người nhận. Món phải lắp ráp, phải chăm sóc như cây cảnh khó tính, thú nuôi, đều không hợp lúc này.

Nhẹ mùi, dễ vệ sinh. Người mới ốm dậy thường nhạy cảm với mùi; tránh nến thơm, nước hoa, hoa có mùi gắt.

Ghé thăm ngắn, báo trước. Món quà kèm một cuộc ghé thăm mười lăm hai mươi phút, đã hỏi giờ trước, thường được đón nhận hơn quà to kèm buổi ngồi chơi cả chiều làm người bệnh mệt.

Tầng nhẹ: món cho những ngày dài trên ghế, trên giường

Tầng nhẹ hợp với đồng nghiệp, hàng xóm, bạn bè, người quen.

  • Sách nhẹ nhàng hoặc tạp chí theo sở thích: truyện ngắn, du ký, sách ảnh. Tránh sách về bệnh tật.
  • Sách nói, danh sách nhạc chọn sẵn: hợp với người mắt mỏi, không muốn cầm sách lâu.
  • Gối tựa lưng khi ngồi trên giường: ngồi đọc, ngồi ăn đỡ mỏi.
  • Tất ấm, khăn choàng mềm: người mới ốm dậy hay thấy lạnh hơn bình thường.
  • Bình nước có ống hút, nắp kín: uống nước khi nằm, khi ngồi mà không đổ.
  • Hộp chia ngăn theo ngày để sắp thuốc theo đúng đơn bác sĩ, giúp người bệnh không quên hay nhầm.
  • Trò chơi ô chữ, xếp hình cỡ nhỏ cho người thích giải trí bằng đầu óc.

Một lời nhắn viết tay kèm món tầng nhẹ, kể vài chuyện vui ở chỗ làm hay trong xóm, giúp người bệnh thấy mình vẫn đang ở trong nhịp sống chung.

Tầng vừa: món đỡ việc và đỡ bữa ăn

Bữa ăn nấu sẵn theo chế độ đã hỏi. Vài bữa cơm, cháo, canh nấu theo đúng chế độ bác sĩ dặn, đóng hộp ghi rõ cách hâm. Món này giúp cả người bệnh lẫn người chăm.

Phiếu dọn nhà, giặt ủi theo giờ. Người bệnh thường áy náy khi thấy nhà bừa mà không làm được; vài buổi có người tới dọn giúp họ yên lòng nghỉ.

Giá đỡ máy tính bảng hoặc bàn nhỏ đặt trên giường. Xem phim, gọi video, ăn uống mà không phải cầm lâu.

Đèn đọc sách ánh sáng dịu. Đặt cạnh giường hoặc ghế, bật tắt dễ.

Áo choàng hoặc bộ đồ mặc nhà mềm, dễ mặc. Người sau phẫu thuật thường cần đồ cài phía trước, rộng rãi. Hỏi cỡ trước.

Thảm chống trơn nhà tắm, đèn ngủ cảm biến. Người mới ốm dậy dễ chóng mặt khi đứng dậy ban đêm; vài món nhỏ giúp đi lại trong nhà an toàn hơn. Việc lắp tay vịn hay ghế tắm thì nên để gia đình quyết theo lời khuyên của nhân viên y tế.

Tầng chu đáo: thời gian và một việc được gánh hộ

Tầng chu đáo hợp với người thân, bạn rất thân. Món quý nhất là một việc được gánh hộ: đưa người bệnh đi tái khám, đón con của họ đi học vài tuần, lo nốt một thủ tục giấy tờ đang dở, chăm giúp vườn rau hay con vật nuôi trong nhà. Hỏi thẳng “việc gì đang làm anh chị lo nhất” rồi nhận làm việc đó.

Ý tưởng thứ hai là những lần ghé thăm đều đặn, ngắn, đã hẹn giờ: mỗi tuần một buổi, mang theo một món ăn nhỏ được phép ăn, ngồi nói chuyện hoặc đọc sách cùng. Sự đều đặn quan trọng hơn món mang theo.

Ý tưởng thứ ba là một món để mong chờ khi khoẻ hẳn: một chuyến đi ngắn, một buổi ăn ở quán người ấy thích, hẹn khi bác sĩ cho phép. Món này cho người bệnh một mốc để nhìn tới, thay vì chỉ đếm ngày dưỡng sức.

Ý tưởng thứ tư dành cho nhóm bạn hoặc cả phòng làm việc: góp chung một khoản để gia đình chi cho việc chăm sóc, kèm tấm thiệp ghi lời hỏi thăm của từng người. Khoản này nên trao kín đáo cho người nhà, không nêu con số trong nhóm chung, để người bệnh không thấy ngại.

Chọn theo hoàn cảnh hồi phục

Mỗi người hồi phục trong một hoàn cảnh khác. Bảng dưới gợi ý điểm cần nhấn; các trường hợp là ví dụ giả định.

Hoàn cảnhĐiều người bệnh cầnÝ tưởng quà
Sau phẫu thuật, hạn chế đi lạiNgồi nằm dễ chịu, đồ dễ mặc, ít phải đứng dậyGối tựa, bàn nhỏ trên giường, đồ mặc nhà cài trước, bữa ăn nấu sẵn
Sau đợt sốt hoặc ốm kéo dàiLấy lại sức từ từ, đỡ buồn chánSách, sách nói, trò chơi nhẹ, ghé thăm ngắn đều đặn
Người lớn tuổi vừa xuất việnAn toàn đi lại trong nhà, có người trò chuyệnThảm chống trơn, đèn ngủ cảm biến, gọi video với con cháu
Người trẻ phải nghỉ làm dài ngàyLo công việc, lo chi phíĐồng nghiệp hỏi thăm, nhận gánh bớt việc, góp chung kín đáo
Người sống một mìnhBữa ăn, việc nhà, người ghéBữa ăn giao tận nơi, phiếu dọn nhà, lịch thay phiên ghé thăm

Với người sống một mình, lịch thay phiên ghé thăm của nhóm bạn là món quà thiết thực nhất: mỗi ngày một người, mỗi người một việc nhỏ.

Đừng quên người chăm sóc

Trong mọi gia đình có người ốm, có một người gánh phần lớn việc chăm. Họ ngủ ít, ăn vội, bỏ dở việc riêng, và hiếm khi được ai hỏi thăm. Một món quà cho người chăm sóc là cách tinh tế để giúp cả gia đình.

Ý tưởng đơn giản: một hộp đồ ăn nhẹ cho người chăm, một phiếu cắt tóc hay gội đầu thư giãn, vài giờ bạn tới ngồi với người bệnh để người chăm ra ngoài đi dạo, đi chợ, ngủ một giấc. Một câu hỏi “anh chị dạo này ngủ được không” đôi khi làm họ xúc động hơn món quà nào.

Nếu bạn là đồng nghiệp của người chăm, việc nhận làm hộ một phần việc ở chỗ làm, hay đồng ý đổi ca để họ có thời gian, cũng là một món quà thật sự, dù không gói giấy.

Một ví dụ giả định: chị Hạnh chăm chồng sau ca mổ suốt ba tuần, ngày đi làm, tối về nấu cháo. Nhóm bạn cũ không mua gì cho anh, mà thay phiên nhau mỗi tối thứ Bảy mang cơm tới và ngồi với anh hai tiếng để chị đi bơi. Ba tuần sau, chị nói đó là thứ giúp chị không gục.

Món nên tránh với người đang hồi phục

Những món dưới đây hay được mang tới theo thói quen nhưng không hợp:

  • Thực phẩm chức năng, thuốc bổ, đồ “bồi bổ” tự chọn: không nên tặng; mọi thứ người bệnh dùng nên qua ý kiến bác sĩ.
  • Yến, sâm, đồ ngọt, đồ nhiều dầu mỡ khi chưa hỏi chế độ ăn.
  • Rượu, kể cả rượu được gọi là rượu thuốc.
  • Hoa có mùi mạnh hoặc nhiều phấn, nhất là với người bệnh đường hô hấp.
  • Sách, bài viết về căn bệnh người ấy đang mắc, kèm lời khuyên tự điều trị.
  • Chuyện về người khác cùng bệnh, nhất là chuyện buồn.

Khi không chắc một món đồ ăn có hợp không, thay bằng sách, đồ mặc nhà hoặc một việc làm hộ. Những món đó không bao giờ làm khó cho chế độ điều trị.

Cũng nên cẩn trọng với lời nói đi kèm món quà. Những câu như “phải ăn cái này mới mau khoẻ” hay “người ta uống cái kia khỏi hẳn” dễ khiến người bệnh băn khoăn về cách điều trị đang theo. Món quà nhẹ nhàng nhất là món không kèm lời khuyên chữa bệnh nào.

Câu hỏi thường gặp

Người vừa xuất viện về nhà nên tặng gì?

Món giúp dưỡng sức dễ chịu: gối tựa, đồ mặc nhà mềm, sách hoặc sách nói, bữa ăn nấu theo chế độ đã hỏi người nhà. Kèm một lần ghé thăm ngắn, báo trước giờ, thường được đón nhận hơn món đắt tiền.

Có nên mang yến, sâm tới thăm người ốm dậy?

Không nên tự mang các món bồi bổ khi chưa hỏi. Người bệnh có thể đang kiêng hoặc đang dùng thuốc, và mọi thứ dùng thêm nên qua ý kiến bác sĩ. Sách, đồ dùng hoặc bữa ăn đúng chế độ an toàn hơn.

Đồng nghiệp nghỉ ốm dài ngày, cả phòng nên làm gì?

Hỏi thăm qua người nhà, góp chung một khoản trao kín đáo kèm thiệp ghi lời hỏi thăm từng người, và nhận gánh bớt phần việc của họ để họ yên tâm nghỉ.

Tặng gì cho người chăm bệnh trong gia đình?

Đồ ăn nhẹ, một buổi thư giãn như cắt tóc gội đầu, hoặc vài giờ bạn tới ngồi với người bệnh để người chăm được nghỉ. Hỏi thăm sức khoẻ của chính người chăm cũng là một cách quan tâm.

Nên ghé thăm người đang hồi phục ở nhà bao lâu?

Thường mười lăm tới hai mươi phút là vừa, có báo giờ trước. Ghé ngắn mà đều đặn, mỗi tuần một lần, tốt hơn một buổi ngồi lâu làm người bệnh mệt.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138