Đồng nghiệp nữ thường nhận quà dồn vào hai ngày trong năm, và phần lớn là hoa, son, nước hoa — trong khi điều nhiều chị em cần lại nằm ở nhịp sống hằng ngày. Một chị vừa đi làm vừa nuôi con nhỏ cần thời gian và sự gọn gàng; một bạn trẻ ở trọ cần đồ dùng thực tế; một chị hay tăng ca cần thứ giúp buổi tối đỡ mệt. Chọn theo nhịp sống ấy, món quà dễ trúng hơn chọn theo giới tính.
Bài không bàn quà ngày lễ riêng, mà gom ý tưởng dùng quanh năm: sinh nhật, cảm ơn, động viên, hay chỉ vì muốn tặng. Mỗi kiểu người có ba tầng: nhẹ, vừa, chu đáo. Ví dụ người nhận là ví dụ giả định.
Nhìn nhịp ngày của chị ấy trước khi nhìn kệ quà
Một cách chọn quà khá chắc là hình dung một ngày của người nhận từ sáng tới tối. Chị ấy dậy lúc mấy giờ, có phải đưa con đi học không, đi làm bằng xe máy hay xe buýt, ăn trưa mang cơm hay ra quán, chiều về có đón con, tối có làm thêm không. Mỗi điểm trong ngày là một chỗ món quà có thể đỡ một tay.
Ví dụ giả định: một chị kế toán đi xe máy hơn nửa tiếng mỗi chiều, mang cơm trưa, tối về nấu cho hai con. Món quà làm chị nhớ có khi không phải thỏi son, mà là chiếc áo chống nắng tốt, hộp cơm giữ nhiệt hay một bộ dao bếp sắc. Nghe không lãng mạn, nhưng mỗi ngày chị cầm lên đều thấy được quan tâm.
Nếu không đủ thân để biết nhịp ngày, những câu chuyện giờ trưa là nguồn dữ kiện tốt. Chị ấy than gì, khoe gì, kể gì về con, về nhà trọ, về chậu cây ngoài ban công. Ghi lại vài dòng, đến lúc cần tặng bạn đã có sẵn gợi ý.
Ý tưởng theo nhịp sống, ba tầng
Bảng gom những kiểu đồng nghiệp nữ hay gặp ở văn phòng. Tầng nhẹ quanh vài buổi cà phê, tầng vừa quanh một bữa ăn ngoài, tầng chu đáo là tầng cần hiểu người. Gọi theo loại món, bạn tự chọn hạng.
| Kiểu người | Tầng nhẹ | Tầng vừa | Tầng chu đáo |
|---|---|---|---|
| Mẹ bỉm đi làm | Bình giữ nhiệt nhỏ, kẹp tóc gọn | Túi đựng đồ đa năng, hộp cơm giữ nhiệt | Vài bữa tối đặt sẵn cho cả nhà |
| Hay tăng ca, về muộn | Trà thảo mộc dịu, đồ ăn nhẹ để bàn | Đèn bàn ánh sáng ấm, chăn mỏng để bàn | Một buổi chia bớt việc để chị về sớm |
| Bạn trẻ ở trọ | Hộp đựng đồ ăn, ổ cắm kéo dài | Nồi điện nhỏ, đèn ngủ | Gói đồ dùng tuần đầu tháng gom từ cả nhóm |
| Mê cây, mê hoa | Chậu cây nhỏ dễ sống | Bộ dụng cụ làm vườn mini | Cây tách từ chậu nhà bạn kèm cách chăm |
| Đi xe máy xa | Khẩu trang vải, găng tay chống nắng | Áo khoác chống nắng tốt, áo mưa gọn | Mũ bảo hiểm nửa đầu nhẹ, đạt chuẩn |
| Thích đọc, thích viết | Sổ tay đẹp, bút viết êm | Sách theo chủ đề chị hay kể | Sách kèm thiệp nói vì sao chọn cuốn đó |
| Mê nấu ăn | Tạp dề vải dày | Dao bếp tốt, thớt gỗ | Công thức món quê của bạn kèm gói gia vị |
Với mẹ bỉm đi làm, món tầng chu đáo hay nhất thường là món giúp chị có thêm chút thời gian, như vài bữa tối không phải nấu. Đồ mỹ phẩm, đồ ăn uống cho chị đang cho con bú nên hỏi trước, vì nhiều người được bác sĩ dặn riêng.
Tầng nhẹ: món nhỏ dùng mỗi ngày
Bình giữ nhiệt nhỏ gọn. Vừa túi xách nữ, nắp kín không rò nước. Chọn màu chị hay mặc hoặc màu trung tính.
Kem dưỡng tay không mùi. Phòng máy lạnh làm da tay khô; loại không mùi tránh làm phiền người ngồi cạnh và hợp cả người nhạy cảm với hương liệu.
Khăn choàng mỏng cho phòng lạnh. Nhiều chị em hay than điều hoà văn phòng quá lạnh. Một chiếc khăn mỏng, mềm, để luôn ở ghế.
Kẹp tóc, dây buộc tóc vải. Món vặt nhưng chị em nào cũng hay thất lạc. Một bộ nhỏ nhiều màu là món dùng hằng ngày.
Gói trà hoặc đồ ăn vặt chị ấy thích. Quan sát vài ngày là biết. Hỏi trước nếu chị đang kiêng hay ăn chay.
Chậu cây nhỏ dễ sống. Trầu bà, lưỡi hổ, sen đá cho góc bàn thêm sinh khí mà không tốn công chăm.
Khi cả phòng góp quà cho chị em
Nhiều văn phòng có dịp cả phòng góp quà cho các chị em. Để món quà chung không thành "năm nào cũng giống nhau", có vài cách làm:
- Đổi mới theo năm: năm nay đồ dùng, năm sau trải nghiệm như bữa trưa cả phòng, năm sau nữa là món theo sở thích từng người.
- Lập danh sách vài món cùng tầng, mỗi chị chọn một — tránh được chuyện tặng mười người mười cái túi giống hệt.
- Thêm thiệp viết tay cho từng người, mỗi tấm một câu cụ thể về điều cả phòng quý ở chị ấy.
- Nhớ những người làm ở chi nhánh khác, làm từ xa, đang nghỉ thai sản; gửi quà tới tận nơi.
- Hỏi trước chuyện kiêng, ăn chay, dị ứng nếu quà là đồ ăn.
Món chung không cần đắt; cái người nhận ghi nhớ là cảm giác được nghĩ tới riêng chứ không phải được phát chung. Vài dòng viết tay làm được điều đó với chi phí gần như bằng không.
Tầng chu đáo: hiểu chị ấy đang ở giai đoạn nào
Chị vừa đi làm lại sau sinh. Một túi giữ lạnh đựng sữa, chiếc áo khoác mỏng có cúc trước, và sự thông cảm về giờ giấc. Món quà lớn nhất là cả phòng không để chị cảm thấy bị tụt lại.
Bạn trẻ vừa chuyển trọ. Gom mỗi người một món cho phòng trọ mới: móc treo, hộp đựng đồ, đèn ngủ, bộ cốc. Đóng chung một hộp, mở ra thấy cả nhóm.
Chị đang chăm người nhà ốm. Món kín đáo: hộp trà, đồ ăn sẵn, vài lời hỏi thăm, và sự chia bớt việc. Không cần nói to trước cả phòng.
Chị vừa đạt một việc khó trong công việc. Lời ghi nhận công khai trong buổi họp, kèm một món nhỏ đúng sở thích. Nhiều chị em ít khi được khen bằng chữ cụ thể.
Chị sắp đi học thêm buổi tối. Bộ sổ, bút, đèn đọc sách, bình giữ nhiệt mang tới lớp; và lời hứa không giao việc gấp vào những tối đó nếu được.
Chị em làm ca, đứng quầy, chạy thị trường
Không phải đồng nghiệp nữ nào cũng ngồi văn phòng máy lạnh. Ở cửa hàng, nhà máy, bệnh viện tư, công ty phân phối, nhiều chị em đứng quầy cả ca, làm ca đêm, hoặc chạy xe máy đi gặp khách suốt ngày. Món quà hợp với họ khác hẳn món cho người ngồi bàn giấy.
Với người đứng nhiều, tầng nhẹ có thể là đôi tất êm, miếng lót giày mềm, kem dưỡng tay không mùi cho người hay rửa tay. Tầng vừa là đôi giày đế êm đúng cỡ chị đang đi, bình giữ nhiệt to cho cả ca, túi đeo chéo gọn đựng điện thoại và giấy tờ. Với người làm ca đêm, bịt mắt ngủ, nút tai mềm, hộp đựng đồ ăn đêm giữ nhiệt là những món giúp giấc ngủ ban ngày và bữa ăn giữa ca dễ chịu hơn.
Với người chạy thị trường, áo khoác chống nắng tốt, áo mưa bộ gọn, sạc dự phòng nhỏ, giá đỡ điện thoại trên xe là món dùng mỗi ngày. Tầng chu đáo cho nhóm này thường là sự sắp xếp: đổi lịch để chị được nghỉ đúng ngày con thi, góp người trực thay một buổi. Những món ấy không mua được, nhưng chị em làm ca nhớ rất lâu.
Món nên tránh với đồng nghiệp nữ
Một vài món hay được chọn theo thói quen nhưng thường không trúng, hoặc dễ gây khó xử. Phần lớn đều chung một lỗi: chọn theo hình dung về phụ nữ nói chung chứ không theo người cụ thể:
- Son, nước hoa, mỹ phẩm khi chưa biết loại da, gu mùi của người nhận.
- Quà đùa về cân nặng, tuổi tác, chuyện chồng con, chuyện chưa lấy chồng.
- Quần áo khi chưa biết cỡ và kiểu chị ấy mặc.
- Thực phẩm chức năng, sản phẩm làm đẹp có lời quảng cáo công dụng: để người nhận tự quyết theo tư vấn chuyên môn.
- Quà quá riêng tư từ đồng nghiệp nam như trang sức, đồ ngủ: dễ bị hiểu lầm.
- Nến thơm, tinh dầu mùi mạnh nếu dùng ở văn phòng.
Nếu bạn là đồng nghiệp nam tặng riêng, những món phục vụ công việc hoặc nhịp sống như bình giữ nhiệt, khăn choàng mỏng, sách, cây để bàn là lựa chọn an toàn và vẫn tinh ý.
Quà không cần dịp: lúc nào là đúng lúc
Quà quanh năm có lợi thế là không bị so với hàng chục món khác cùng ngày. Một hộp bánh nhỏ vào một chiều thứ tư mưa, sau khi chị ấy vừa gỡ giúp cả nhóm một rắc rối với khách, được nhớ lâu hơn bó hoa ngày lễ giữa cả chục bó trên bàn.
Những lúc hợp để tặng không cần dịp: sau khi chị giúp bạn hoặc giúp nhóm một việc khó; khi chị có vẻ mệt mỏi nhiều ngày; khi bạn đi đâu đó về và thấy món nhỏ nhắc tới chị; khi chị vừa đạt được điều gì đó trong công việc hay cuộc sống mà ít người để ý.
Một mẹo nhỏ để không quên: ghi chú trong điện thoại những ngày chị ấy từng nhắc, như ngày con vào lớp một, ngày chị thi chứng chỉ, ngày chị chuyển nhà. Một hộp bánh hay chậu cây đúng những ngày đó cho thấy bạn nhớ chuyện của chị, không chỉ nhớ ngày lễ chung.
Chỉ cần giữ chừng mực: quà không dịp nên nhỏ, đưa tự nhiên, không đòi hỏi đáp lại. Nếu bạn là nam và chị ấy đã có gia đình, chọn món cho công việc hoặc cho cả nhà, đưa ở nơi làm việc chứ không gửi riêng tới nhà.
Câu hỏi thường gặp
Quà cho đồng nghiệp nữ có cần đợi dịp lễ không?
Không cần. Quà quanh năm, tặng sau khi chị giúp một việc hoặc khi chị đang mệt mỏi, thường được nhớ hơn quà ngày lễ vì không bị lẫn với nhiều món khác. Chỉ cần giữ món nhỏ và tự nhiên.
Có nên tặng son, nước hoa cho đồng nghiệp nữ không?
Chỉ nên khi bạn biết rõ loại da và gu mùi của chị ấy. Nếu không chắc, chọn món theo nhịp sống như bình giữ nhiệt, khăn choàng mỏng, chậu cây, sách sẽ an toàn và dễ dùng hơn.
Đồng nghiệp nam tặng quà riêng cho đồng nghiệp nữ nên chọn gì?
Chọn món phục vụ công việc hoặc nhịp sống: sách, sổ tay, bình giữ nhiệt, cây để bàn, đồ ăn vặt. Tránh trang sức, quần áo, đồ quá riêng tư để không ai khó xử.
Chị đồng nghiệp đang cho con bú thì nên tránh gì?
Tránh tự chọn mỹ phẩm, tinh dầu, thực phẩm chức năng, đồ ăn có công dụng quảng cáo. Những món này chị nên quyết theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Đồ dùng như túi giữ lạnh đựng sữa thì an toàn.
Cả phòng góp quà cho chị em thế nào để không nhàm?
Đổi kiểu quà qua các năm, lập danh sách vài món cùng tầng cho mỗi người chọn, và thêm thiệp viết tay cụ thể cho từng người. Nhớ gửi quà cho những ai làm ở chi nhánh khác hoặc đang nghỉ thai sản.
Bạn trẻ mới đi làm ở trọ thì nên tặng gì?
Đồ dùng thực tế cho phòng trọ thường trúng nhất: nồi điện nhỏ, hộp đựng đồ ăn, đèn ngủ, ổ cắm kéo dài. Gom mỗi người một món nhỏ đóng chung một hộp cũng là cách tặng ấm áp.