Khi một người quản lý mới về nhận nhóm, nhiều phòng muốn có một món quà nhỏ chào mừng, vừa để làm quen, vừa để không khí ngày đầu bớt căng. Nhưng đây cũng là lúc chọn quà khó nhất: chưa ai biết sếp uống trà hay cà phê, thích bày biện hay chuộng gọn gàng, có kiêng gì trong ăn uống không. Đoán sai ngay lần đầu thì không sao, nhưng một món quá to hoặc quá riêng lại dễ để lại ấn tượng không mong muốn.
Nguyên tắc cho quà chào mừng sếp mới rất gọn: ưu tiên tầng nhẹ, chọn món an toàn với hầu hết mọi người, và coi món quà như lời chào chứ không phải lời lấy lòng. Bài này gợi ý theo ba tầng, kèm những món nên để dành cho sau này khi đã hiểu sếp hơn. Các tình huống là ví dụ giả định.
Vì sao quà chào mừng nên nhẹ
Người mới về nhận nhóm đang ở thế cần quan sát. Họ chưa biết ai là ai, chưa hiểu cách nhóm làm việc, và rất cẩn trọng với mọi tín hiệu. Một món quà lớn ngay ngày đầu có thể khiến họ băn khoăn: nhóm này có lệ quà cáp nặng không, có ai đang muốn tạo quan hệ riêng không. Ngược lại, một món nhỏ, giản dị, trao chung cả nhóm gửi tín hiệu rất rõ: nhóm cởi mở, thân thiện, và không đặt nặng chuyện quà.
Lý do thứ hai là chưa hiểu gu. Món quà tầng vừa hay tầng chu đáo cần hiểu người nhận mới chọn đúng. Bỏ nhiều tiền vào một món đoán mò là phí cả tiền lẫn cơ hội; tốt hơn là giữ phần đó cho những dịp sau, khi đã biết sếp thích gì.
Lý do thứ ba là công bằng trong nhóm. Ngày đầu sếp về, mọi thành viên đều ngang nhau trong mắt sếp. Món quà riêng của một người lúc này dễ bị cả nhóm hiểu là chạy trước, kể cả khi người tặng hoàn toàn vô tư. Quà chung giữ cho mọi người cùng xuất phát.
Cuối cùng, sếp mới có thể đến từ một nơi có quy định chặt về quà tặng, như công ty có vốn nước ngoài hay cơ quan nhà nước. Món nhẹ, mang tính chào hỏi giúp sếp nhận mà không phải băn khoăn có vi phạm quy chế cũ hay mới.
Tầng nhẹ: lời chào bằng một món nhỏ
Tầng nhẹ là tầng chính của quà chào mừng. Những món dưới đây hợp với hầu hết mọi người, không đòi hiểu gu sâu.
- Một chậu cây để bàn dễ sống như trầu bà, lưỡi hổ nhỏ, cỏ lan chi, kèm chậu gốm trơn. Cây xanh làm bàn làm việc trống trơn của người mới có hơi ấm ngay ngày đầu.
- Một chiếc cốc sứ hoặc cốc giữ nhiệt màu trơn, ai cũng cần một chiếc cốc ở chỗ làm mới.
- Hộp trà và gói cà phê nhỏ đi kèm, để sếp dùng loại nào cũng được trong những ngày đầu chưa quen chỗ mua.
- Đặc sản của địa phương nơi văn phòng đóng, nhất là khi sếp chuyển từ tỉnh khác tới: bánh, mứt, trà đóng gói gọn, kèm vài dòng giới thiệu.
- Bộ văn phòng phẩm cơ bản chất lượng tốt: sổ bìa cứng, bút bi kim loại, giấy ghi chú, thứ người mới cần ngay mà chưa kịp xin.
Đi kèm món quà, một tấm thiệp chào mừng có tên từng người và vai trò của họ trong nhóm là món quà thứ hai rất thực dụng. Sếp mới có thể giữ tấm thiệp để nhớ tên mọi người trong tuần đầu, điều ai mới về cũng cần.
Nếu nhóm có ai từng làm việc với sếp ở nơi cũ, hỏi họ một hai chi tiết về thói quen của sếp. Chỉ một câu như sếp không uống cà phê cũng đủ loại bớt một món sai.
Tầng vừa: khi sếp mới chuyển từ tỉnh khác tới
Tầng vừa chỉ nên dùng khi có lý do rõ: sếp chuyển cả nhà tới thành phố mới, hoặc nhóm đã chờ một người quản lý từ lâu và muốn thể hiện thiện ý nhiều hơn. Hướng món nên là giúp sếp ổn định cuộc sống mới.
| Hoàn cảnh của sếp | Ý tưởng tầng vừa | Ghi chú |
|---|---|---|
| Chuyển một mình tới, ở nhà thuê | Bộ đồ dùng bếp cơ bản: nồi nhỏ, chảo, bộ bát đĩa ít chiếc | Hỏi khéo xem nhà thuê đã có gì |
| Chuyển cả gia đình tới | Giỏ trái cây theo mùa, đặc sản địa phương cho cả nhà | Món dùng chung, không quá riêng |
| Đi làm bằng xe máy ở thành phố mới | Áo mưa bộ, mũ bảo hiểm loại tốt nếu biết cỡ | Thành phố mới, đường mới, đồ an toàn luôn hữu ích |
| Hay đi lại giữa hai nơi | Túi xách du lịch nhỏ, túi đựng đồ cá nhân chia ngăn | Hợp người về quê cuối tuần |
| Chưa quen khí hậu nơi mới | Áo khoác gió mỏng, khăn quàng cho miền Bắc mùa đông | Hợp sếp từ miền Nam ra Bắc |
Với quà tầng vừa cho sếp mới, nhóm nên giải thích ngắn lý do chọn trong thiệp: chẳng hạn mùa đông Hà Nội lạnh hơn nhiều người nghĩ. Lời giải thích biến món quà thành sự quan tâm thực tế, không phải sự lấy lòng.
Tầng chu đáo: một trải nghiệm làm quen thay vì món đắt
Bữa trưa làm quen cả nhóm. Tầng chu đáo cho sếp mới không nên là đồ vật đắt tiền. Thay vào đó, một bữa trưa cả nhóm mời sếp ở quán ngon gần văn phòng là món quà hữu ích nhất: sếp được nghe mọi người kể về công việc trong không khí thoải mái, nhóm được biết thêm về sếp. Chi phí chia đều, không ai nặng.
Buổi dẫn đi làm quen khu vực. Nếu sếp mới chuyển tới thành phố, một người trong nhóm có thể dẫn sếp đi một vòng: chợ, quán ăn sáng, tiệm sửa xe, hiệu thuốc gần chỗ ở. Không tốn tiền, nhưng giúp sếp ổn định nhanh hơn bất cứ món đồ nào.
Cuốn sổ tay về nhóm. Ví dụ giả định: nhóm kinh doanh ở Cần Thơ đón trưởng nhóm mới từ Thành phố Hồ Chí Minh về. Cả nhóm làm một cuốn sổ nhỏ, mỗi trang là một thành viên với ảnh, sở thích, việc đang phụ trách, và một quán ăn ngon mình muốn giới thiệu. Trưởng nhóm mới nói đó là món quà giúp mình nhớ tên mọi người nhanh nhất.
Giữ sức cho dịp sau. Nhóm vừa đón sếp mới thường có dịp tặng quà tiếp theo trong vài tháng: sinh nhật, Tết, khi xong dự án đầu tiên. Lúc đó mới là lúc chọn tầng chu đáo đúng nghĩa, khi đã hiểu sếp hơn.
Quan sát trong tháng đầu để lần sau chọn đúng
Đồ uống buổi sáng. Chỉ sau vài ngày là biết sếp uống trà, cà phê đen, cà phê sữa hay chỉ nước lọc. Chi tiết này quyết định cả một nhóm quà cho dịp sau: bộ phin, hộp trà ngon, hay bình nước tốt.
Cách sếp sắp xếp bàn làm việc. Người mới về thường bày dần đồ cá nhân trong tháng đầu. Ảnh gia đình cho thấy sếp gắn với con cái, có thể hợp quà vòng qua gia đình. Cây xanh cho thấy sếp thích chăm cây. Bàn trống trơn cho thấy sếp chuộng gọn, nên tránh đồ bày biện.
Những câu chuyện bên bữa trưa. Sếp nhắc tới cuối tuần đi đâu, con học lớp mấy, đang tập môn gì, đang đọc gì. Mỗi chi tiết như vậy, ghi lại vài chữ trong sổ tay của người lo quà, sẽ giúp nhóm chọn đúng ở dịp sinh nhật hay Tết đầu tiên.
Những điều sếp kiêng. Để ý sếp có ăn chay ngày nào, có tránh đồ ngọt, có uống rượu trong các bữa liên hoan không. Biết điều sếp không dùng cũng quan trọng ngang biết điều sếp thích, vì nó loại trừ những món dễ khiến sếp khó xử.
Cách sếp phản ứng với món quà chào mừng. Sếp dùng ngay chiếc cốc, tưới cây hằng ngày, hay cất món quà vào ngăn kéo? Phản ứng này là phản hồi trung thực nhất về gu, và là bài học cho lần tặng tiếp theo của cả nhóm.
Những món nên để dành cho sau này
Có những món không sai, nhưng chưa phải lúc với một người mới về. Nên giữ chúng lại cho khi đã hiểu sếp.
- Đồ cá nhân như khăn, áo, phụ kiện thời trang: cần biết gu và cỡ, mà ngày đầu chưa ai biết.
- Rượu và đồ uống có cồn: chưa biết sếp có uống không, có kiêng không, có tự lái xe không.
- Đồ trang trí lớn cho phòng làm việc: sếp mới thường muốn tự sắp xếp chỗ làm theo ý mình.
- Món đắt tiền hoặc quà riêng của một người: dễ bị hiểu sai trong giai đoạn mọi người đang làm quen.
- Sách về quản lý hay lãnh đạo: dễ bị hiểu là nhóm đang ngầm góp ý về cách làm việc của sếp, dù không có ý đó.
Theo nếp nhiều nhà, có người ngại nhận đồ nhọn sắc hay đồng hồ làm quà. Với người mới chưa rõ quan niệm, đây là lý do thêm để chọn món trung tính.
Tổ chức quà chào mừng trong một tuần
Quà chào mừng nên trao trong tuần đầu tiên sếp về. Trình tự dưới giúp nhóm chuẩn bị gọn mà không làm ồn ào.
- Ngay khi biết ngày sếp về, chọn một người lo, thường là trưởng nhóm cũ hoặc người phụ trách hành chính.
- Hỏi phòng nhân sự xem công ty có quy định gì về quà tặng cấp trên, tránh lỡ vi phạm quy chế.
- Chọn một món tầng nhẹ cùng tấm thiệp ghi tên và vai trò từng người.
- Đặt món quà lên bàn sếp trước giờ làm ngày đầu, hoặc trao nhanh trong buổi họp giới thiệu.
- Mời sếp một bữa trưa chung trong tuần đầu nếu nhóm muốn thêm phần làm quen.
Mức góp cho quà chào mừng nên rất nhẹ, để người mới vào làm hay người thu nhập thấp đều tham gia được. Mục tiêu là cả nhóm cùng có tên trên tấm thiệp, không phải món quà lớn.
Câu hỏi thường gặp
Có bắt buộc phải tặng quà chào mừng sếp mới không?
Không bắt buộc. Nhiều nhóm chỉ chào hỏi, giới thiệu và mời một bữa trưa chung. Nếu nơi làm việc có lệ tặng quà chào mừng thì tham gia cho hoà nhập; nếu không có, một tấm thiệp ghi tên và vai trò mọi người là đủ và rất hữu ích cho người mới.
Sếp mới là người nước ngoài thì quà chào mừng nên là gì?
Đặc sản địa phương đóng gói gọn, cà phê hoặc trà Việt Nam kèm vài dòng giới thiệu cách pha, hay một chậu cây nhỏ cho bàn làm việc đều hợp. Tránh đồ ăn quá lạ vị, và hỏi khéo xem sếp có kiêng gì trong ăn uống vì lý do sức khoẻ hay tín ngưỡng.
Một nhân viên tặng riêng sếp mới có được không?
Không cấm, nhưng nên tránh trong những tuần đầu. Quà riêng lúc mọi người đang làm quen dễ bị đồng nghiệp hiểu là tạo quan hệ riêng. Nếu thật sự muốn, góp vào quà chung và viết thêm vài dòng riêng trong thiệp là đủ thể hiện thiện ý.
Sếp mới là người từ nội bộ lên thì có cần quà không?
Khi đồng nghiệp được đề bạt lên làm sếp, quà thường mang tính chúc mừng hơn chào mừng. Có thể chọn món cho vai trò mới như sổ bìa da, túi đựng máy tính, giữ ở tầng nhẹ đến vừa và trao chung cả nhóm để người mới lên không thấy khó xử với bạn cũ.
Nếu sếp mới từ chối nhận quà thì sao?
Có thể sếp đến từ nơi có quy định không nhận quà, hoặc đơn giản là không muốn bắt đầu bằng chuyện quà cáp. Tôn trọng điều đó, đổi sang một bữa trưa chung hoặc chỉ tấm thiệp chào mừng. Thiện ý của nhóm vẫn được ghi nhận mà không làm ai khó xử.