Người quản lý trẻ, nhiều khi chỉ hơn nhân viên vài tuổi, đặt ra một bài toán quà tặng riêng. Quà kiểu truyền thống như hộp trà sang, bộ ấm chén gốm thường không chạm được tới họ, còn quà quá suồng sã lại làm mờ khoảng cách cần có giữa người dẫn nhóm và thành viên. Nhiều nhóm loay hoay rồi chọn đại một phiếu mua hàng, món dễ nhất nhưng cũng nhạt nhất.
Lợi thế là sếp trẻ thường để lộ gu rất rõ: chiếc máy tính dán gì, tai nghe loại nào, uống gì mỗi sáng, cuối tuần đi đâu. Bài này chia ý tưởng theo ba tầng nhẹ, vừa, chu đáo, xoay quanh nhịp làm việc nhanh và nhiều thiết bị của họ, kèm những món nên tránh. Nhân vật trong bài là ví dụ giả định.
Sếp trẻ khác gì khi nhận quà
Điều đầu tiên là sếp trẻ thường ngại được đối xử như cấp trên theo kiểu cũ. Một món quà quá trang trọng, gói giấy kim tuyến, trao trong buổi họp có phát biểu, dễ khiến họ lúng túng. Họ quen với quan hệ ngang hơn, thích món quà được đưa nhẹ nhàng cuối giờ, kèm một câu đùa vừa phải.
Điều thứ hai là họ chuộng món dùng được ngay trong ngày làm việc hơn món để bày. Bàn làm việc của người quản lý trẻ thường là một chiếc máy tính xách tay, một màn hình phụ, tai nghe, bình nước, vài thứ sạc, và không còn chỗ cho tượng hay khung ảnh. Món quà lý tưởng gắn vào đúng hệ sinh thái đó.
Điều thứ ba là gu cá nhân mạnh. Một người có thể rất mê một kiểu bình nước, một màu sắc, một thương hiệu phụ kiện riêng, và món lệch gu bị cất ngay. Vì vậy, với sếp trẻ, việc quan sát còn quan trọng hơn với người lớn tuổi: nhìn đồ họ đang dùng, nghe họ nhắc tới thứ gì muốn mua, rồi chọn món cùng tinh thần.
Điều cuối cùng, sếp trẻ thường còn đang xây dựng uy tín với nhóm. Một món quà quá lớn từ một cá nhân có thể làm họ khó xử với những người còn lại. Quà chung, nhẹ nhàng, đúng gu là hướng an toàn nhất.
Tầng nhẹ: phụ kiện nhỏ cho bàn làm việc nhiều thiết bị
Tầng nhẹ hợp với quà cá nhân, quà mang về sau chuyến đi, hay sinh nhật khi nhóm chưa có lệ góp chung. Đây là những món nhỏ nhưng được dùng hằng ngày.
- Hộp hoặc túi vải gom dây sạc, ổ cắm, tai nghe, chia ngăn, gấp gọn bỏ ba lô.
- Giá đỡ điện thoại hoặc máy tính bảng gấp được, bằng nhôm hoặc gỗ, cho người hay họp trực tuyến.
- Lót chuột cỡ lớn bằng vải hoặc da màu trơn, phủ cả khu vực bàn phím.
- Một túi cà phê hạt rang mộc từ vùng trồng ở Tây Nguyên, nếu sếp tự pha mỗi sáng.
- Bộ miếng dán, móc treo dây để gom dây dưới gầm bàn, món nhỏ mà ai ngồi bàn nhiều thiết bị cũng cần.
Ở tầng nhẹ, nên tránh phụ kiện có cổng kết nối cụ thể như cáp sạc, đầu chuyển, vì rất dễ mua nhầm chuẩn với máy sếp đang dùng. Nếu muốn tặng, hỏi khéo người hay ngồi cạnh sếp trước.
Một món nhỏ nữa ít ai nghĩ tới là đồ ăn vặt lành mạnh cho cả tuần, như hạt rang, trái cây sấy không đường, đóng hũ kín để trên bàn. Sếp trẻ hay bỏ bữa giữa các cuộc họp, và món này được dùng hết mà không ai phải nghĩ xem để đâu.
Tầng vừa: món nâng cấp thói quen hằng ngày
Tầng vừa thường là quà của cả nhóm. Thay vì đoán sở thích, hãy chọn món nâng cấp một thói quen bạn đã thấy sếp lặp lại mỗi ngày.
| Thói quen bạn thấy | Ý tưởng tầng vừa | Điểm cần kiểm |
|---|---|---|
| Họp trực tuyến nhiều, hay đổi phòng | Tai nghe chụp tai có micro, đệm êm | Hỏi sếp đã có chưa; tránh trùng |
| Mang máy tính mọi lúc mọi nơi | Ba lô hoặc túi đựng máy tính chống sốc, kiểu dáng gọn | Đo cỡ máy, chọn màu tối |
| Uống nước, cà phê suốt ngày | Bình giữ nhiệt bằng thép có ống hút, nắp một tay | Chọn loại rửa được toàn bộ |
| Đi làm bằng xe máy | Áo mưa bộ gọn nhẹ, găng tay chống nắng loại tốt | Hợp với người đi xa, không phải kiểu quà để khoe |
| Hay ngồi lâu, kêu mỏi lưng | Gối tựa lưng hoặc kê cổ tay bằng mút êm | Món giải quyết đúng lời than |
Các món trong bảng có điểm chung là không phô trương nhưng nâng chất lượng một việc lặp lại mỗi ngày. Người trẻ thường đánh giá cao kiểu quà này vì nó cho thấy nhóm để ý tới cách họ làm việc, chứ không chỉ mua một món theo mùa lễ.
Tầng chu đáo: trải nghiệm và món mang dấu ấn nhóm
Trải nghiệm thay đồ vật. Sếp trẻ thường thích trải nghiệm: một buổi leo núi trong nhà, một lớp pha cà phê thủ công, một buổi học nấu món mới. Chọn loại có thể đổi lịch linh hoạt và kèm một suất cho người thân để sếp không phải đi một mình.
Món khắc dấu ấn của nhóm. Một chiếc bình giữ nhiệt khắc nhỏ tên dự án đầu tiên sếp dẫn dắt, một cuốn sổ bìa da khắc ngày nhóm ra đời. Khắc ở chỗ kín, cỡ chữ nhỏ, để món vẫn dùng được hằng ngày mà không giống quà kỷ niệm của sự kiện.
Album ảnh hoặc video ngắn của nhóm. Gom ảnh các buổi làm việc, các lần đi chơi chung, ghép thành một album in nhỏ hoặc một đoạn phim vài phút, mỗi người góp một câu. Món này rẻ về tiền nhưng tốn công, đúng tinh thần tầng chu đáo.
Ví dụ giả định. Nhóm thiết kế của anh Khoa ở Đà Nẵng biết anh vừa mua xe đạp để đi làm. Nhân dịp anh được giao thêm một nhóm mới, cả phòng góp mua đèn xe, khoá chống trộm và túi treo khung, gói chung trong một hộp. Món nào cũng dùng được ngay, và anh nhắc tới nó mỗi khi trời mưa phải đạp xe về.
Theo cá tính: hướng ngoại, kỹ tính hay mê vận động
Sếp hướng ngoại, thích tụ tập. Người dẫn nhóm hay rủ cả phòng đi ăn, đi chơi thường thích quà gắn với hoạt động chung: một bộ trò chơi bàn cờ cho buổi liên hoan, một chiếc loa nhỏ cho những buổi ngồi chung, hay một phiếu ăn cho cả nhóm mà sếp là người dẫn đi. Với kiểu sếp này, quà mở ra một dịp gặp nhau thường được đón nhận hơn quà để dùng một mình.
Sếp kỹ tính, chuộng sự ngăn nắp. Người để ý từng chi tiết thường khó chịu với món kém chất lượng hơn là món nhỏ. Chọn ít mà tốt: một cây bút kim loại nặng tay, một cuốn sổ giấy dày không lem mực, một hộp đựng danh thiếp gọn. Đóng gói phẳng phiu, không băng dính lộ ra ngoài; người kỹ tính để ý cả điều đó.
Sếp mê chạy bộ, đạp xe, tập thể hình. Đây là nhóm dễ chọn nhất vì sở thích rõ. Khăn thể thao thấm hút, bình nước có quai, túi đeo hông đựng điện thoại khi chạy, băng đô thấm mồ hôi. Tránh giày và quần áo vì cỡ và cảm giác khi mang rất riêng, người tập nghiêm túc thường tự chọn.
Sếp hướng nội, ít chia sẻ đời tư. Với người ít nói về bản thân, đừng cố tìm hiểu quá sâu. Món an toàn là món phục vụ công việc nhưng chất lượng tốt hơn thứ đang dùng, kèm tấm thiệp viết một câu cảm ơn cụ thể về một lần sếp đã giúp nhóm vượt qua hạn chót.
Món nên tránh với sếp trẻ
Có những món tưởng hợp người trẻ nhưng lại đặt cả nhóm và sếp vào thế khó.
- Đồ công nghệ đắt tiền: điện thoại, đồng hồ thông minh, máy tính bảng vượt xa mức quà công sở và dễ thành chuyện bàn tán trong công ty.
- Quà đùa quá trớn: cốc in câu châm chọc sếp, áo thun in mặt sếp. Vui trong năm phút, nhưng sếp khó dùng và khó bày.
- Đồ uống có cồn số lượng lớn: người trẻ cũng có người không uống, đang tập luyện hoặc tự lái xe. Không nên coi rượu, bia là quà mặc định.
- Quần áo, giày, nước hoa: gu và cỡ rất riêng, càng với người trẻ càng khó đoán.
- Phiếu mua hàng không rõ dùng ở đâu: tiện cho người tặng nhưng ít cảm xúc, và đôi khi nằm quên trong ví tới hết hạn.
Theo nếp nhiều nhà, có người ngại nhận đồng hồ hay dao làm quà. Với sếp trẻ thì ít gặp hơn, nhưng nếu không chắc, chọn món khác cho yên tâm.
Góp chung trong nhóm người trẻ
Nhóm người trẻ thường góp quà nhanh qua tin nhắn, nhưng cũng dễ rối vì ai cũng có ý kiến. Trình tự dưới giúp việc góp gọn trong một ngày.
- Một người lo, đưa ra ba ý tưởng cùng tầng kèm ảnh minh hoạ, cả nhóm chọn bằng cách thả biểu tượng.
- Mức góp gợi ý vừa sức người mới vào làm, không công khai ai góp bao nhiêu.
- Người lo đặt hàng, kiểm hàng khi nhận, tránh để món quà tới muộn sau ngày cần trao.
- Chuẩn bị thiệp hoặc một tấm ảnh in cả nhóm, mỗi người viết một dòng ngắn.
- Trao cuối giờ, không cần nghi thức; một người đại diện nói vài câu là đủ.
- Báo lại chi phí trong nhóm tin nhắn, xử lý tiền dư minh bạch.
Với sếp trẻ, phần thiệp và lời nhắn thường được nhớ lâu hơn món quà. Hãy khuyến khích mọi người viết một kỷ niệm cụ thể thay vì những câu chúc dùng cho ai cũng được.
Nếu nhóm làm việc từ xa, ở nhiều tỉnh khác nhau, có thể gửi quà thẳng tới nhà sếp kèm một đoạn phim ngắn ghép lời nhắn của từng người. Cách này giữ được cảm giác cả nhóm cùng trao, dù không ai đứng cạnh sếp lúc mở hộp.
Câu hỏi thường gặp
Sếp trẻ hơn mình thì có nên tặng quà không?
Có thể, nếu nơi làm việc có lệ tặng quà nhân dịp sinh nhật, Tết hay thăng chức. Tuổi của sếp không quyết định có nên tặng hay không; điều quyết định là văn hoá của nhóm. Quà chung của cả nhóm luôn là cách tự nhiên nhất để thể hiện thiện ý mà không ai thấy ngại.
Tặng phiếu mua hàng cho sếp trẻ có được không?
Được, nhưng nên là phiếu ở nơi bạn biết chắc sếp hay đến, như quán cà phê sếp ngồi làm việc mỗi sáng hay hiệu sách sếp hay ghé. Phiếu chung chung dễ bị quên. Kèm phiếu một món nhỏ hoặc tấm thiệp viết tay để món quà có cảm xúc hơn.
Sếp trẻ mê công nghệ thì tầng vừa nên chọn gì?
Chọn phụ kiện bổ trợ thay vì thiết bị chính: giá đỡ, túi đựng chống sốc, đèn bàn, bàn phím phụ nếu bạn biết rõ sếp dùng hệ máy nào. Với người mê công nghệ, món sai chuẩn kết nối hay sai hệ máy rất dễ bị để xó, nên hỏi khéo trước khi mua.
Nhóm nhỏ ba bốn người thì góp quà thế nào?
Nhóm nhỏ thì mỗi người góp một phần nhẹ vẫn đủ cho món tầng nhẹ đến tầng vừa. Không cần cố lên tầng chu đáo; một món nhỏ đúng gu kèm thiệp cả nhóm ký là đủ. Nhóm nhỏ còn có lợi thế là ai cũng biết rõ thói quen của sếp.
Sếp trẻ từ chối nhận quà thì làm sao?
Tôn trọng lựa chọn đó, nhất là khi công ty có quy định về quà tặng. Có thể đổi sang một buổi ăn trưa, một buổi cà phê cả nhóm mời, hoặc chỉ đơn giản là tấm thiệp viết tay. Thiện ý không mất đi khi món quà được thay bằng thời gian ở bên nhau.