Sếp được điều sang chi nhánh khác, chuyển ra tỉnh khác hay sang một công ty mới là dịp nhiều nhóm muốn có món quà tiễn. Khác với quà sinh nhật hay quà Tết, món quà tiễn phải đi cùng người nhận tới một nơi mới: vào thùng đồ chuyển nhà, vào vali, lên bàn làm việc ở văn phòng khác. Món to, nặng, dễ vỡ thường trở thành gánh nặng hơn là kỷ niệm.
Bài này tập trung vào chuyện chọn món, chia theo ba tầng nhẹ, vừa, chu đáo, với tiêu chí gọn nhẹ, dùng được ở nơi làm mới và giữ được dấu ấn của nhóm cũ. Phần thư cảm ơn và lời chia tay là chuyện khác, không bàn ở đây. Các tình huống minh hoạ đều là ví dụ giả định.
Ba câu hỏi trước khi chọn quà tiễn
Sếp chuyển bằng gì và chuyển bao xa? Chuyển sang toà nhà bên cạnh thì món nào cũng mang được. Chuyển ra tỉnh khác bằng máy bay thì từng ký hành lý đều đáng tính. Hỏi khéo người gần sếp xem sếp gửi đồ theo xe chuyển nhà hay chỉ mang theo vali, để biết món quà cần nhẹ tới mức nào.
Ở nơi mới sếp làm vai trò gì? Sếp lên chức ở chi nhánh lớn hơn cần món hợp vai trò mới: túi đựng tài liệu chỉn chu, sổ bìa da. Sếp sang làm việc thực địa nhiều hơn cần món bền, chịu mưa nắng. Món quà hợp với công việc sắp tới sẽ được dùng ngay tuần đầu ở nơi mới.
Sếp có đi một mình hay cả gia đình? Người đi một mình thường sống ở nhà thuê hoặc nhà công vụ, cần đồ dùng gọn. Người chuyển cả gia đình bận trăm thứ, nên món dùng hết hoặc món nhỏ gọn là tốt nhất, đừng thêm đồ phải tìm chỗ đặt trong nhà mới.
Có định gặp lại thường xuyên không? Nếu sếp chỉ chuyển sang chi nhánh trong cùng thành phố, quà tiễn có thể nhẹ, vì vẫn còn nhiều dịp gặp. Nếu chuyển xa, đó là dịp cho tầng chu đáo, vì có thể rất lâu nhóm mới gặp lại.
Tầng nhẹ: món nhỏ bỏ vừa ngăn cặp
Tầng nhẹ hợp với quà riêng của từng người hoặc quà chung khi sếp chỉ chuyển gần. Tiêu chí là bỏ vừa ngăn cặp, không thêm gánh nặng cho người đang dọn đồ.
- Ống đựng bút hoặc khay nhỏ bằng gỗ khắc tên nhóm, món đầu tiên sếp đặt lên bàn làm việc mới.
- Bộ văn phòng phẩm chất lượng tốt: sổ bìa cứng, bút bi kim loại, gói gọn trong túi vải.
- Đặc sản nơi văn phòng cũ loại khô, đóng gói kín, để sếp mang theo làm quà ra mắt đồng nghiệp mới.
- Bình giữ nhiệt bằng thép cỡ vừa, món dùng mỗi ngày ở bất cứ nơi làm việc nào.
- Khung ảnh nhỏ để bàn với tấm ảnh cả nhóm chụp chung gần nhất, nhẹ và gợi nhớ.
Món đặc sản nơi văn phòng cũ có một tác dụng ít ai nghĩ tới: nó giúp sếp có sẵn món để mời đồng nghiệp ở nơi mới trong tuần đầu, một cách mở lời làm quen tự nhiên. Một hộp kẹo dừa, một gói chè đặc sản, một hũ mứt đủ chia cho cả phòng là đủ.
Khung ảnh nên chọn loại không có kính, hoặc kính mỏng có lót kỹ, vì đi đường xa rất dễ vỡ.
Tầng vừa: món cho cuộc sống ở nơi mới
Tầng vừa thường là quà chung của cả phòng. Hướng món là giúp sếp bắt đầu ở nơi mới thuận tiện hơn, chọn theo hoàn cảnh cụ thể.
| Hoàn cảnh | Ý tưởng tầng vừa | Vì sao hợp |
|---|---|---|
| Chuyển ra tỉnh xa, đi máy bay | Túi xách du lịch nhẹ có ngăn đựng máy tính | Hữu ích cho những chuyến về thăm nhà sau này |
| Ở nhà công vụ, đi một mình | Bộ dụng cụ bếp tối giản: nồi nhỏ, ấm siêu tốc, bát đĩa ít chiếc | Có ngay đồ nấu bữa đầu tiên |
| Lên chức ở chi nhánh lớn | Túi đựng tài liệu bằng da hoặc vải dày, ví đựng danh thiếp | Hợp vai trò mới, dùng mỗi ngày |
| Chuyển tới vùng khí hậu khác | Áo khoác gió, khăn quàng cho nơi lạnh; mũ rộng vành, áo chống nắng cho nơi nắng | Quan tâm thực tế tới đời sống mới |
| Sang làm việc thực địa nhiều | Ba lô chống nước, đèn pin sạc, bình nước lớn | Đồ bền cho công việc mới |
Khi chọn đồ dùng cho cuộc sống mới, nên hỏi khéo người nhà sếp hoặc trợ lý xem sếp đã chuẩn bị gì, vì người chuyển nơi làm thường đã tự mua những món thiết yếu từ trước. Tặng trùng món vừa mua là cảm giác khó xử cho cả hai bên.
Tầng chu đáo: mang theo một phần của nhóm cũ
Tầng chu đáo dành cho người sếp đã gắn bó lâu, đã dẫn nhóm qua nhiều giai đoạn, và chuyển đi xa. Món quà ở tầng này nên chứa một phần của nhóm, thứ sếp có thể mở ra những lúc nhớ nơi cũ.
Ví dụ giả định: chị Hoa, trưởng phòng một ngân hàng ở Khánh Hòa, được điều ra trụ sở ở Hà Nội. Cả phòng góp lại đặt một bức tranh sơn mài khổ nhỏ vẽ bờ biển Nha Trang lúc sáng sớm, nơi cả phòng hay chạy bộ cùng chị mỗi sáng thứ bảy. Mặt sau tranh dán một tấm thiệp mỏng có chữ ký của mười hai người. Tranh khổ nhỏ, đóng hộp phẳng, chị mang theo trong vali được.
Một hướng khác là cuốn sổ lưu niệm: mỗi người một trang, dán một tấm ảnh kỷ niệm với sếp và viết vài dòng về điều mình học được từ sếp. Sổ mỏng, nhẹ, và là món người ta mở ra đọc lại sau nhiều năm. Phần này không cần đến lời chúc khuôn sáo; một kỷ niệm cụ thể, như buổi sếp ở lại cùng nhóm tới tối để kịp hồ sơ, có giá trị hơn mười câu chúc thành công.
Hướng thứ ba là món dùng hằng ngày có khắc dấu ấn nhóm: bình giữ nhiệt khắc tên phòng cũ ở đáy, bao da đựng danh thiếp khắc năm sếp về nhóm và năm sếp đi. Khắc nhỏ, kín đáo, để món vẫn hợp với văn phòng mới mà không như đem quá khứ ra trưng.
Quà riêng của người làm gần sếp nhất
Trợ lý, cấp phó hay người được sếp kèm cặp từ ngày đầu thường muốn có một món riêng, ngoài quà chung của nhóm. Điều này hoàn toàn tự nhiên, nhưng nên giữ hai nguyên tắc: quà riêng nhỏ hơn quà chung, và trao riêng chứ không trao trước mặt cả phòng.
Món riêng hợp nhất là món chỉ người làm gần mới biết sếp cần. Ví dụ giả định: trợ lý của anh Tùng ở một công ty xây dựng tại Đồng Nai biết anh luôn để quên ô trong xe, mỗi lần đi công trình gặp mưa lại phải mượn. Món quà tiễn riêng của cô là một chiếc ô gấp chắc chắn, gọn vừa ngăn cửa xe, kèm một mẩu giấy nhắc anh để luôn trong xe. Món nhỏ, không đắt, nhưng là thứ chỉ người theo anh nhiều năm mới nghĩ tới.
Hướng thứ hai là món nối tiếp công việc dở dang: một cuốn sổ ghi lại những đầu mối, những kinh nghiệm sếp từng dặn mà nhóm vẫn giữ, để sếp mang theo làm tài liệu riêng nếu cần liên hệ lại. Nếu trong sổ có thông tin nội bộ của công ty, cần bỏ ra, chỉ giữ những ghi chú mang tính cá nhân.
Hướng thứ ba, đơn giản nhất, là một bức thư tay. Với người làm gần sếp lâu năm, vài trang viết về những điều đã học được thường có giá trị hơn mọi món đồ, và không ai thấy đó là quà vượt mức.
Món nên tránh khi tiễn sếp đi xa
Quà tiễn có những rủi ro riêng mà quà dịp khác không có, chủ yếu là chuyện cồng kềnh và dễ vỡ.
- Đồ cồng kềnh: tượng, bình gốm cao, tranh khổ lớn, cây cảnh to. Sếp khó mang, khó gửi, và áy náy nếu phải để lại.
- Đồ dễ vỡ không có hộp chắc: ly pha lê, bình thuỷ tinh, khung kính lớn.
- Đồ ăn tươi, dễ hỏng: bánh kem, trái cây chín, đồ ăn không bảo quản được qua chặng đường dài.
- Chất lỏng số lượng lớn: rượu, nước mắm, mật ong đóng chai to, khó mang lên máy bay và dễ đổ vỡ.
- Quà riêng giá trị lớn của một người: dù sếp sắp đi, quà riêng quá tay vẫn dễ khiến đồng nghiệp hiểu sai.
Theo nếp nhiều nhà, có người ngại nhận khăn tay hay giày dép làm quà tiễn vì những cách hiểu riêng về chia ly. Nếu không chắc, chọn món khác.
Một phép thử nhanh trước khi chốt món: hình dung sếp phải nhét món đó vào vali cùng quần áo, máy tính, giấy tờ. Nếu thấy sếp sẽ phải đắn đo bỏ bớt thứ gì để vừa chỗ, hoặc phải ôm riêng món quà lên máy bay, thì nên đổi sang món nhỏ hơn hoặc gửi bưu điện tới nơi mới.
Góp quà tiễn và trao sao cho gọn
Thời gian từ lúc biết tin tới ngày sếp đi thường ngắn, có khi chỉ một hai tuần. Trình tự dưới giúp nhóm chuẩn bị kịp.
- Ngay khi có tin chính thức, chọn người lo và hỏi ngày làm việc cuối của sếp ở văn phòng.
- Hỏi khéo cách sếp chuyển đồ, để chọn món vừa với hành lý.
- Chọn món theo tầng, ưu tiên món cần đặt làm như khắc tên trước, vì đặt làm cần thời gian.
- Phát sổ lưu niệm hoặc thiệp cho mọi người viết sớm, thu lại trước ngày trao vài hôm.
- Trao vào buổi làm việc cuối hoặc bữa trưa chung; đóng gói gọn để sếp mang về ngay.
- Nếu sếp đã đi trước khi kịp trao, gửi theo đường bưu điện tới văn phòng mới kèm tin nhắn báo trước.
Nếu công ty đã có quà tiễn theo quy chế, quà của nhóm vẫn có ý nghĩa riêng vì mang tình cảm của những người làm cùng. Chỉ cần tránh trùng loại món với quà của công ty.
Câu hỏi thường gặp
Sếp chuyển công tác trong cùng thành phố có cần quà tiễn không?
Không bắt buộc, vì nhóm vẫn còn nhiều dịp gặp lại. Một món nhỏ tầng nhẹ kèm thiệp, hoặc một bữa trưa chung cả nhóm mời, là đủ thể hiện tình cảm. Dành tầng chu đáo cho những lần sếp chuyển xa, khi rất lâu sau mới có dịp gặp.
Nên trao quà tiễn trước hay sau buổi chia tay chính thức?
Thường trao trong buổi chia tay của nhóm, sau phần chia tay chung của công ty nếu có. Nếu món quà cần mang theo xa, trao sớm hơn vài ngày để sếp kịp sắp vào hành lý thay vì phải cầm tay ngày cuối giữa bao thứ cần dọn.
Sếp chuyển sang công ty đối thủ thì có tặng quà không?
Có thể, nếu quan hệ trong nhóm vẫn tốt và sếp ra đi đúng quy trình. Giữ quà ở tầng nhẹ, mang tính cá nhân và kỷ niệm, không liên quan đến công việc hay thông tin của công ty cũ. Thiện ý với người cũ không mâu thuẫn với việc giữ bí mật kinh doanh.
Có nên tặng đồ trang trí cho văn phòng mới của sếp không?
Chỉ nên tặng món nhỏ như khay gỗ, ống bút, khung ảnh nhỏ. Văn phòng mới có thể có quy định chung về bày biện, và sếp mới tới thường muốn quan sát trước khi trang trí. Món trang trí lớn dễ thành món phải cất đi.
Nhóm ở xa sếp, không trao tận tay được thì sao?
Gửi quà qua bưu điện hoặc dịch vụ giao hàng tới văn phòng mới hay nhà sếp, đóng gói chắc chắn. Kèm một đoạn phim ngắn ghép lời nhắn của từng người, gửi qua tin nhắn đúng lúc quà tới, để sếp mở quà mà vẫn thấy cả nhóm cùng có mặt.
Mức góp cho quà tiễn sếp nên thế nào?
Mức góp nên vừa sức người mới vào làm hoặc thu nhập thấp nhất trong phòng, nói rõ là góp tuỳ tâm và không ghi ai góp bao nhiêu. Phần quan trọng nhất của quà tiễn là có tên tất cả mọi người, không phải giá trị món quà.